Aydın Adnan Menderes Üniversitesi’nde (ADÜ), hastane dışında meydana gelebilecek ani kalp durmalarına yönelik müdahale kapasitesini geliştirecek yeni bir proje için çalışmalar sürüyor.
ADÜ İlk Yardım Uygulama Merkezi tarafından yürütülen “Güvenli Kampüs 2.0 Projesi” kapsamında, kardiyak arrest vakalarında kullanılmak üzere CARL teknolojisi üniversitede tanıtıldı.
Program kapsamında ADÜ Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent, sistemin üreticisi Resuscitec GmbH’nin CEO ve CTO’su Prof. Dr.-Ing. Christoph Benk ile proje ekibiyle bir araya geldi. Görüşmede, CARL sisteminin üniversitede kurulması planlanan ECPR yapılanmasındaki kullanım süreci değerlendirildi.
Ani kalp durmasında müdahale zinciri kurulacak
Doç. Dr. Yunus Emre Özlüer koordinasyonunda yürütülen projeyle, kampüs içerisinde meydana gelebilecek ani kalp durması vakalarında müdahalenin mümkün olduğunca erken başlatılması hedefleniyor.
Planlanan sistemde ilk aşamada olayın hızlı şekilde fark edilmesi ve kardiyopulmoner resüsitasyona (CPR) başlanması öngörülüyor.
Ardından otomatik eksternal defibrilatör (AED) ile gerekli müdahalenin yapılması, standart yöntemlerle dolaşımın geri döndürülemediği ve tıbben uygun olduğu değerlendirilen vakalarda ise ekstrakorporeal kardiyopulmoner resüsitasyon (ECPR) seçeneğinin devreye alınması planlanıyor.
ADÜ, bu kapsamda 15 Haziran 2026’da Merkez Kampüs’te “Stay & Play ECPR Operasyonel Hazırlık Simülasyonu” gerçekleştirmişti. Tatbikatta, kampüste kalbi duran bir hastaya olay yerinde ileri yaşam desteği ve ECPR uygulanması senaryosu canlandırılmıştı.
CARL sistemi nedir?
CARL, klasik CPR ile dolaşımı geri döndürülemeyen seçilmiş kardiyak arrest hastalarında ekstrakorporeal dolaşım desteğinin daha kontrollü şekilde yönetilmesini amaçlayan ileri bir ECPR teknolojisi olarak tanımlanıyor.
Sistem, ECMO benzeri ekstrakorporeal dolaşım desteği sırasında kan akımı ve reperfüzyona ilişkin bazı fiziksel ve biyokimyasal parametrelerin izlenmesi ve kontrol edilmesine yönelik geliştirildi.
CARL yaklaşımı, kardiyak arrest sonrasında dolaşımın yeniden sağlandığı dönemde oluşabilecek hasarı azaltmaya yönelik kontrollü reperfüzyon anlayışına dayanıyor.
Üretici Resuscitec tarafından teknolojinin, uygun ekip ve altyapının bulunduğu hastane içi ve hastane dışı acil müdahalelerde kullanılabilecek şekilde geliştirildiği belirtiliyor.
Ancak ECPR, her kalp durması vakasında uygulanabilen standart bir işlem değil. Hastanın klinik durumu, kalp durmasının nedeni, geçen süre ve uzman ekip değerlendirmesi gibi kriterlere göre seçilmiş vakalarda gündeme geliyor.
Rektör Kent: Müdahale kapasitemizi ileri taşıyacağız
CARL sisteminin planlanan ECPR altyapısıyla birlikte kullanıma alınması halinde ADÜ, ani kalp durmalarına yönelik ileri yaşam desteği alanında Türkiye’de dikkat çeken uygulama merkezlerinden biri olmayı hedefliyor.
ADÜ Rektörü Prof. Dr. Bülent Kent, Türkiye’de ilk kez uygulanması planlanan teknolojinin üniversiteye kazandırılmasından duydukları memnuniyeti dile getirdi.
Kent, kardiyak arrest vakalarında zamanın kritik önem taşıdığına dikkat çekerek hızlı, koordineli ve etkin müdahale kapasitesini artırmayı hedeflediklerini ifade etti.
“Güvenli Kampüs 2.0 Projesi” ile yalnızca ADÜ kampüsündeki acil müdahale sisteminin geliştirilmesi değil, proje kapsamında elde edilecek bilimsel ve uygulamalı deneyimlerin ilerleyen dönemde farklı yaşam alanlarında kullanılabilecek modellere katkı sağlaması da amaçlanıyor.
