Can Yayınları Genel Yayın Yönetmeni Cem Akaş’ın 19 yaşındaki oğlu Can Akaş, kalp yetmezliği nedeniyle hayatını kaybetti. Oğlunun elektronik sigara kullandığını belirten Cem Akaş, elektronik sigaranın tehlikelerini daha önce ciddiye almış olmayı dileyerek, “Ben elektronik sigara denen mereti daha ciddiye almış olsaydım şu an hayattaydı” ifadelerini kullandı.
Genç yaşta yaşanan kayıp ve babasının açıklamaları, elektronik sigaranın olası sağlık risklerini yeniden gündeme taşıdı. Ancak tek bir vakadan hareketle elektronik sigaranın doğrudan ölüm nedeni olduğu sonucuna varılamayacağı, tıbbi nedenlerin ayrıca değerlendirilmesi gerektiği belirtiliyor.
“DAHA AZ ZARARLI” ALGISIYLA YAYGINLAŞTI
Elektronik sigaralar, geleneksel sigaraya alternatif olarak geliştirildi ve zaman içinde farklı aromalarla uluslararası pazarda yaygınlaştı. Bu ürünlerin daha az zararlı olduğu yönündeki algı da kullanımın artmasında etkili oldu.
Ancak sağlık uzmanları, elektronik sigaraların zararsız bir seçenek olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurguluyor. Ürünlerin içerikleri ve oluşturdukları aerosol, kullanılan likide ve cihazın çalışma koşullarına göre farklılık gösterebiliyor.
ELEKTRONİK SİGARA NASIL ÇALIŞIYOR?
Elektronik sigaralar, içlerindeki sıvıyı bir ısıtıcı aracılığıyla ısıtarak solunabilir bir aerosol oluşturuyor. Genellikle batarya, ısıtıcı ve likit haznesinden oluşan cihazlarda, kullanıcı nefes çektiğinde ısıtılan sıvı küçük parçacıklara ayrılarak havaya yayılıyor.
Likitlerde çoğunlukla propilen glikol, bitkisel gliserin, aroma vericiler ve ürüne göre nikotin bulunuyor. Isıtma sırasında ise sıvının bileşimine ve cihazın çalışma sıcaklığına bağlı olarak çeşitli zararlı kimyasallar oluşabiliyor.
SAF SU BUHARI DEĞİL: METAL VE KİMYASAL MADDELER İÇEREBİLİYOR
Elektronik sigaradan çıkan aerosol, yalnızca su buharından oluşmuyor. Solunum yoluyla akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabilen ince parçacıkların yanı sıra çeşitli kimyasallar ve bazı cihazlarda nikel, kalay ve kurşun gibi metaller de bulunabiliyor.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), elektronik sigaraların yaydığı aerosollerin sağlık açısından zararlı olabilecek maddeler içerebildiğine dikkat çekiyor. Bu maddelere maruz kalmak solunum yollarında tahrişe ve iltihaplanmaya yol açabiliyor.
Yale Üniversitesi tıp profesörü Suchitra Krishnan-Sarin de elektronik sigara aerosolünün su buharı olarak değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çeken uzmanlar arasında yer alıyor.
KALP VE AKCİĞER SAĞLIĞINI TEHDİT EDEBİLİYOR
Nikotin içeren elektronik sigaralar, kalp atış hızını ve kan basıncını artırabiliyor. Aerosoldeki bazı kimyasalların ve ince parçacıkların solunması da solunum sistemi ve kalp-damar sağlığı açısından risk oluşturabiliyor.
Elektronik sigaraların uzun vadeli etkilerine ilişkin araştırmalar sürerken, mevcut bulgular bu ürünlerin zararsız kabul edilemeyeceğini gösteriyor. Likitlerde kullanılan bazı aroma maddeleri de solunum yoluyla alındığında zararlı olabilecek bileşiklere dönüşebiliyor.
DENETİMSİZ ÜRÜNLER EK RİSK OLUŞTURUYOR
İçeriği ve üretim koşulları belirsiz ürünlerde kullanıcıların hangi maddelere, ne miktarda maruz kaldığını bilmesi zorlaşıyor. Özellikle denetimsiz ve kaçak ürünlerde likitin bileşimi ile cihazın güvenlik özellikleri konusunda belirsizlikler bulunabiliyor.
Elektronik sigaraların sağlık üzerindeki etkileri konusunda uzmanlar, bu ürünlerin yalnızca aroma veya su buharı içeren zararsız cihazlar gibi görülmemesi gerektiğini vurguluyor. Özellikle gençlerin nikotin bağımlılığı ve olası sağlık riskleri konusunda doğru bilgilendirilmesi önem taşıyor.
