Aydın’ın Söke ilçesine bağlı Yamaç Mahallesi ile Kuşadası’nın Kirazlı Mahallesi sınırındaki ormanlık alanda planlanan kalker ocağı projesi, revize edilmiş haliyle yeniden gündeme taşındı. 2017 yılında onaylanan projeye karşı bölge halkı ve sivil toplum kuruluşlarının başlattığı hukuk mücadelesi sonucunda, Aydın 2. İdare Mahkemesi’nin 2022/1555 esas ve 2023/343 karar sayılı dosyası kapsamında “ÇED Olumlu” kararı iptal edilmişti.
Batıçim Çimento Sanayi A.Ş., mahkeme kararı ve bilirkişi raporunda yer alan değerlendirmelerin ardından projeyi yeniden düzenleyerek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına başvurdu. ÇED Yönetmeliği’nin 11’inci maddesi kapsamında inceleme ve değerlendirme süreci başlayan projeye ilişkin İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısının 24 Aralık 2026’da yapılacağı bildirildi.
Proje alanı 258 hektardan 68 hektara düşürüldü
Revize edilen ÇED raporunda, önceki projeye kıyasla önemli değişiklikler yapıldı. Beş ayrı ruhsat sahasını kapsayan proje, iki sahayla sınırlandırıldı.
Başlangıçta 258,12 hektar olarak planlanan proje alanı, Orman Genel Müdürlüğünün incelemeleri sonucunda üç kapalı orman alanının kapsam dışında bırakılmasıyla 68,62 hektara düşürüldü.
Yıllık 9 milyon 520 bin 800 ton olarak planlanan üretim kapasitesi de revizyon sonrasında 2 milyon tona indirildi.
Yeni projede kırma-eleme tesisleri, pasa depoları ve ürün stok sahalarına yer verilmedi. Günlük çalışma süresi 18 saatten 12 saate düşürülürken, vardiya sayısı üçten ikiye indirildi. Ocak basamak sayısının ise en fazla 16 olması planlandı.
Çıkarılan kalker fabrikaya taşınacak
Revize edilen proje raporuna göre, ocak sahasından çıkarılacak kalker, sahada kırma, eleme veya stoklama işlemine tabi tutulmayacak. Ham maddenin yaklaşık 4,8 kilometre uzaklıktaki fabrikaya doğrudan taşınarak üretimde kullanılması ve dışarıya satılmaması öngörülüyor.
Şantiye sahasında yalnızca bir prefabrik konteyner ile kantar ünitesinin kurulması planlanırken, çalışanların idari ve sosyal ihtiyaçlarının ana fabrikanın imkânlarıyla karşılanacağı belirtildi.
Zeytinlikler ve orman alanlarına ilişkin değerlendirmeler
ÇED raporunda yer alan bilimsel değerlendirmelerde, madencilik faaliyetinin çevredeki zeytinliklerin vejetatif ve generatif gelişimine kümülatif zarar vermeyeceği ifade edildi. Aydın Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün de projenin Zeytincilik Kanunu’na aykırılık teşkil etmediği yönünde olumlu görüş verdiği kaydedildi.
Yeni ÇED raporunun 25 Ocak 2025’te Bakanlığa sunulduğu, ilk İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu toplantısının ise 19 Mart 2025’te gerçekleştirildiği belirtildi.
Daha önce mahkeme kararıyla iptal edilen projenin, küçültülen alanı ve düşürülen üretim kapasitesiyle ÇED sürecinde nasıl ilerleyeceği bölge halkı ve çevre platformları tarafından takip ediliyor.
