Sağlık sorunları nedeniyle çalışma hayatını sürdüremenemeyen milyonlarca sigortalının gündeminde yer alan malulen emeklilik şartları yeniden öne çıktı. Sosyal Güvenlik Kurumu mevzuatına göre malullük aylığı bağlanabilmesi için çalışma gücü kaybının Kurum Sağlık Kurulu tarafından en az yüzde altmış olarak tespit edilmesi gerekiyor. Bunun yanı sıra genel kural olarak en az on yıllık sigortalılık süresi ve bin sekiz yüz prim günü şartı aranıyor.
KİMLER MALULEN EMEKLİ OLABİLİYOR?
Malulen emeklilikten yararlanabilmek için çalışma gücünün en az yüzde altmışının sigortalı olduktan sonra kaybedilmiş olması gerekiyor. Ayrıca en az on yıl sigortalılık süresi bulunması ve en az bin sekiz yüz gün prim ödenmiş olması şartları aranıyor. Ancak başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malul olduğu tespit edilen sigortalılarda on yıllık sigortalılık süresi şartı uygulanmıyor. Bu kişiler, yalnızca bin sekiz yüz prim günüyle malulen emeklilik başvurusu yapabiliyor.
SİGORTA ÖNCESİ MALULLÜK DURUMU
Sosyal Güvenlik Kurumu'nun resmi sosyal medya hesaplarından yapılan açıklamada, sigortalılık başlangıcından önce malul olduğu Sağlık Kurulu tarafından belirlenen kişilere malullük aylığı bağlanamayacağı hatırlatıldı. Ancak bu durumdaki vatandaşların emeklilik hakkını tamamen kaybetmediği de vurgulandı. Kuruma göre sigorta girişinden önce çalışma gücü kaybı bulunan kişiler on beş yıllık sigortalılık süresini ve üç bin altı yüz ila üç bin dokuz yüz altmış gün arasında değişen prim şartını tamamlamaları halinde yaşlılık sigortası kapsamında emeklilik hakkından yararlanabiliyor.
SAĞLIK KURULU KARARI BELİRLEYİCİ OLUYOR
Malulen emeklilik başvurularında en kritik aşamayı Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Kurulu tarafından yapılan değerlendirme oluşturuyor. Kurul, çalışma gücü kaybı oranını, hastalığın ne zaman başladığını ve sigortalılık süreciyle ilişkisini inceleyerek malullük aylığına hak kazanılıp kazanılmadığına karar veriyor.
MALULEN EMEKLİ MAAŞI NASIL HESAPLANIYOR?
Malulen emekli aylığı hesaplanırken sigortalının prim ödeme günleri, sigortalılık süresi ve ilgili mevzuattaki aylık bağlama hükümleri dikkate alınıyor. Uygulanan taban aylık düzenlemeleri nedeniyle, şartları sağlayarak malulen emekli olanların maaşları yürürlükteki en düşük emekli aylığı uygulamasından da etkilenebiliyor. Güncel ödeme tutarları ise kurumun yürürlükteki düzenlemelerine göre belirleniyor.
