Göz kapakları ve çevresinde görülen sarı renkli yağ birikimleri, tıp literatüründe ksantelazma olarak adlandırılıyor. Bu oluşumların yalnızca kozmetik açıdan değil, kalp ve damar sağlığı açısından da değerlendirilmesi gerekebileceği belirtiliyor.
Stanford Üniversitesi Tıp Fakültesi araştırmacılarının da yer aldığı uluslararası çalışmada, göz çevresinde ksantelazma bulunan kişiler ile bu lezyonlara sahip olmayan kişiler karşılaştırıldı.
10 YILLIK VERİLER İNCELENDİ
TriNetX elektronik sağlık kayıtları üzerinden yürütülen araştırmada, her iki gruptan 17 bin 925’er kişi eşleştirildi.
Katılımcılar, kalp krizi, inme ve geçici iskemik atak (GİA) gelişimi açısından 10 yıla kadar takip edildi.
Araştırmada elde edilen verilere göre, ksantelazması bulunan kişilerde ilk bir yıl içerisinde:
Kalp krizi: Yüzde 1, kontrol grubunda yüzde 0,35
İnme: Yüzde 0,95, kontrol grubunda yüzde 0,30
Geçici iskemik atak: Yüzde 0,60, kontrol grubunda yüzde 0,19
oranında görüldü.
Bu sonuçlar, ksantelazması bulunan kişilerde söz konusu damar olaylarının görülme riskinin bazı ölçümlerde yaklaşık 3 kat daha yüksek olmasıyla ilişkilendirildi.
“DOĞRUDAN NEDENİ DEĞİL, BİR BELİRTEÇ OLABİLİR”
Araştırmacılar, göz kapaklarında görülen sarı plakların doğrudan kalp krizine veya inmeye neden olduğunu ortaya koymuyor.
Bunun yerine ksantelazmanın, vücuttaki damar sertliği ve kardiyovasküler riskle ilişkili olabilecek klinik bir belirteç olarak değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekiliyor.
Çalışmada söz konusu lezyonlarla kalp-damar ve beyin damar hastalıkları arasında anlamlı bir ilişki saptanırken, neden-sonuç ilişkisi kurulmadı.
SARI PLAKLARI OLANLAR RİSKLERİNİ DEĞERLENDİRMELİ
Uzmanların değerlendirmelerine göre göz çevresinde bu tür sarı plakları fark eden kişilerin yalnızca dermatolojik açıdan değil, genel kardiyovasküler risk açısından da değerlendirilmesi önem taşıyor.
Bu kapsamda tansiyon, kolesterol düzeyleri, yaşam tarzı ve diğer kalp-damar risk faktörlerinin birinci basamak sağlık kuruluşlarında değerlendirilmesinin, erken tanı ve koruyucu sağlık yaklaşımı açısından faydalı olabileceği belirtiliyor.
Not: Göz kapaklarında sarı plak görülmesi tek başına kişinin kalp krizi veya inme geçireceği anlamına gelmez. Bu tür bulguların bir sağlık profesyoneli tarafından değerlendirilmesi gerekir.
