Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında denetimlerini Türkiye genelinde genişletti. İş yerlerindeki sigorta kayıtlarını titizlikle inceleyen müfettişler; sigortasız işçi çalıştırılması, primlerin eksik yatırılması, hatalı meslek kodu kullanımı ve sahte sigortalılık gibi usulsüzlükleri mercek altına aldı. Özellikle yoğun istihdamın olduğu sektörler ve yabancı uyruklu çalışanların bulunduğu işletmeler, bu denetimlerin öncelikli hedefi haline geldi.
SAHTE SİGORTALILIK TAKİBİ
SGK’nın yeni dönemdeki en dikkat çekici uygulamalarından biri, fiilen çalışmadığı halde yakınlarının iş yerinde sigortalı gösterilen kişilere yönelik başlattığı incelemeler oldu. Yapılan çapraz kontroller sonucu sahte sigortalı olduğu belirlenen kişilerin kayıtları iptal ediliyor ve bu işlemi gerçekleştiren işverenler hakkında ağır yasal süreçler başlatılıyor. Denetimlerin bir kısmı gelen ihbarlar üzerine gerçekleştirilirken, bir kısmı ise SGK’nın geliştirdiği risk analiz yöntemleri ile resen yürütülüyor.
İŞVERENLER İÇİN CİDDİ MALİ RİSKLER
Sigortasız işçi çalıştıran işverenleri sadece idari para cezaları değil, uzun vadeli mali yükümlülükler de bekliyor. Kurallara uymayan işletmeler; geriye dönük sigorta primleri, gecikme faizleri ve ağır yasal yükümlülüklerle karşı karşıya kalıyor. Ayrıca iş kazası gibi istenmeyen durumlarda, işverenin sorumluluğu adli boyutlara kadar uzanabiliyor. Kayıt dışı istihdam tespiti durumunda işletmeler, devletin sunduğu teşvik, hibe ve kredi desteklerinden de mahrum bırakılıyor.
MAAŞ ÖDEMELERİNDE "BANKA" ZORUNLULUĞU
SGK, ücretlerin elden ödenmesi konusundaki mevzuatı da hatırlattı. Türkiye genelinde 5 ve üzeri çalışanı bulunan tüm iş yerlerinde, ücret ve diğer ödemelerin mutlaka banka kanalıyla yapılması yasal bir zorunluluktur. Bu kuralı ihlal ederek elden ödeme yapan işverenlere idari yaptırımlar uygulanıyor. Ayrıca, işçinin fiilen yaptığı iş ile bildirilen meslek kodunun uyumsuz olması durumunda, her bir çalışan için ayrı ayrı ceza kesilebiliyor.
Uzmanlar, kayıt dışı istihdamın hem çalışanların sosyal güvenlik haklarını güvence altına alması gerektiğini hem de işverenleri ileride yaşanabilecek ağır mali külfetlerden koruyacağını belirterek, mevzuata tam uyum çağrısında bulunuyor.
