Yüksek kira bedelleriyle birlikte depozitolar da önemli tutarlara ulaşırken, taşınma sürecinde kiracıların haklarını bilmesi büyük önem taşıyor. Evi boşaltmak ve anahtarı teslim etmek kadar, teslim işlemini belgelemek ve konutun durumunu kayıt altına almak da olası anlaşmazlıkların önüne geçebiliyor.

Kiracıların taşınmadan önce evin fotoğraf ve videolarını çekmesi, anahtar teslimini yazılı tutanakla belgelemesi ve varsa sayaç bilgileriyle teslim tarihini kaydetmesi öneriliyor. Bu belgeler, daha sonra ortaya çıkabilecek hasar ve depozito kesintisi tartışmalarında önem taşıyabiliyor.

DEPOZİTODAN HANGİ DURUMLARDA KESİNTİ YAPILABİLİR?

Türk Borçlar Kanunu’nun 334’üncü maddesine göre kiracı, konutu sözleşmeye uygun kullanması nedeniyle oluşan eskime ve bozulmalardan sorumlu tutulamıyor. Bu nedenle duvar boyasının olağan kullanım sonucu solması veya zamanla normal yıpranma meydana gelmesi, tek başına depozitodan kesinti yapılmasını haklı kılmayabilir.

Buna karşılık kiracının neden olduğu kırıklar, olağan kullanımı aşan hasarlar ve ödenmemiş kira ya da kiracının sorumlu olduğu giderler, somut duruma ve kanıtlara bağlı olarak talep konusu olabilir. Ev sahibinin talep ettiği kesintinin gerekçesini açıklayabilmesi ve bunu destekleyen belgeleri sunabilmesi önem taşıyor.

Kanunun 335’inci maddesi uyarınca ev sahibi, konutun teslimi sırasında yaptığı incelemede belirlediği ve kiracının sorumlu olduğu eksiklikleri kural olarak hemen yazılı şekilde bildirmeli. Olağan incelemeyle teslim sırasında fark edilemeyecek gizli eksiklikler ise ayrıca değerlendiriliyor.

DEPOZİTO EN FAZLA KAÇ AYLIK KİRA OLABİLİR?

Türk Borçlar Kanunu’nun 342’nci maddesine göre konut ve çatılı iş yeri kiralarında güvence bedeli, üç aylık kira tutarını aşamıyor. Para veya kıymetli evrak olarak verilen güvencenin kanunda belirtilen koşullara uygun şekilde bankada tutulması gerekiyor.

Güvence bedelinin bankada tutulduğu durumlarda banka, parayı tarafların rızasıyla veya kanunda belirtilen kesinleşmiş icra takibi ya da mahkeme kararı gibi koşullar çerçevesinde iade edebiliyor.

Kira sözleşmesinin sona ermesinden itibaren üç ay içinde ev sahibinin, kiracıya karşı kira sözleşmesiyle ilgili dava açtığını ya da icra veya iflas yoluyla takibe giriştiğini bankaya yazılı olarak bildirmemesi hâlinde banka, kiracının talebi üzerine güvenceyi geri vermekle yükümlü oluyor. Ancak bu düzenleme, her depozitonun üç ay içinde doğrudan ev sahibi tarafından kiracıya ödenmesi gerektiği anlamına gelmiyor.

EV SAHİBİ DEPOZİTOYU İADE ETMEZSE NE YAPILMALI?

Evde kiracının sorumluluğunda bir hasar veya ödenmemiş borç bulunmadığı hâlde depozito iade edilmiyorsa ilk adım, ev sahibine yazılı başvuruda bulunarak ödemenin geri istenmesi olabilir. Varsa kesintilerin hangi gerekçeyle yapıldığı da yazılı olarak sorulabilir.

Bu süreçte şu belgelerin saklanması önem taşıyor:

UYUŞMAZLIKTA ARABULUCULUK SÜRECİ

Taraflar depozito konusunda anlaşamazsa, kira ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda kural olarak dava açmadan önce zorunlu arabuluculuk sürecine başvurulması gerekiyor. Arabuluculukta anlaşma sağlanamaması hâlinde yasal yollara başvurulabiliyor.

Kiracıların taşınma öncesinde konutun durumunu belgelemeleri, anahtar teslimini yazılı kayıt altına almaları ve depozito iadesini yazılı olarak talep etmeleri, olası anlaşmazlıklarda haklarını savunmalarına yardımcı olabilir. Kesinti iddialarında ise her olayın koşulları ve mevcut belgeler birlikte değerlendirilmelidir.

Muhabir: Haber Merkezi