Bilgilerin zihinde tutulmak yerine akıllı telefon, bilgisayar ve diğer dijital cihazlara emanet edilmesinin hafıza üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyleyen Ahmadova, “Nasıl olsa gerektiğinde bulurum” anlayışının uzun süreli bellek oluşumunu zayıflattığını ifade etti.
Acıbadem Kent Hastanesi Nöroloji Uzmanı Dr. Ahmadova, dijital amnezinin bilimsel literatürde “Google etkisi” olarak da tanımlandığını belirterek, bu durumun özellikle yoğun dijital cihaz kullanımına bağlı olarak geliştiğini söyledi. Ahmadova, “Akıllı telefonlara uzun süreli maruz kalma ve bilgisayar başında yoğun çalışma, kişileri not alma uygulamaları ve dijital dosyalara bağımlı hale getiriyor. Bu alışkanlık dikkat dağınıklığını artırıyor ve bilgilerin bağlamıyla birlikte hatırlanmasını zorlaştırıyor” dedi.
Bilişsel Tembelliğe Yol Açabiliyor
Dijital amnezinin unutkanlık, öğrenme ve ezberleme becerilerinde azalmaya neden olabildiğini vurgulayan Ahmadova, uzun vadede bilişsel tembellik oluşabileceğine dikkat çekti. Ancak şu an için bu durumun demans gibi nörodejeneratif hastalıklara yol açtığını söylemenin mümkün olmadığını belirten Ahmadova, doğru alışkanlıklarla sürecin tersine çevrilebileceğini ifade etti.
Beyin Kullanıldıkça Güçleniyor
İnsan beyninin yeni bilgileri öğrenirken önce hipokampusta epizodik belleği kodladığını ve ardından uzun süreli belleğe aktardığını anlatan Ahmadova, “Bir bilgiyi ne kadar sık hatırlayıp kullanırsak, beynimiz o bilgiyi o kadar sağlam kaydeder. Ancak sürekli hatırlatıcılar ve dijital notlar kullanmak bu süreci zayıflatır” diye konuştu.
Aşırı dijital araç ve yapay zekâ kullanımının eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerini de köreltebileceğini belirten Ahmadova, öğrenmenin yalnızca yüzeysel kalabildiğini söyledi.
Dijital Amneziden Korunmak İçin Öneriler
Uzm. Dr. Nigar Ahmadova, dijital amneziden kaçınmak için şu önerilerde bulundu:
-
Okunan veya dinlenen bilgileri yardımsız hatırlamaya çalışmak, kendine sorular sormak
-
Alışveriş listesi gibi basit işleri not almadan yapmayı denemek
-
Düzenli ve kaliteli uyku alışkanlığı edinmek
-
Haftada en az 3 gün yürüyüş veya fiziksel aktivite yapmak
-
Yeni ve zorlayıcı beceriler öğrenmek (yeni bir dil, müzik aleti gibi)
Ahmadova, “Beynimizi aktif kullandığımız sürece hafızamızı güçlendirebilir, dijital amnezinin önüne geçebiliriz” diyerek bilinçli teknoloji kullanımının önemine vurgu yaptı.
