Tasfiye kararı verilen yatırım fonlarına ilişkin hazırlanan kanun teklifi taslağının ayrıntıları ortaya çıktı.
Bloomberg HT’ye göre düzenleme; tasfiye sürecindeki fonların malvarlığından hukuka aykırı biçimde çıkarılan değerlerin geri kazanılmasını, sorumlulardan tahsilat yapılmasını ve elde edilen kaynakların fon pay sahiplerine dağıtılmasını düzenliyor. Teklif, sermaye piyasasındaki tüm yatırım fonlarını kapsayan genel bir tasfiye rejimi oluşturmayacak. Düzenleme yalnızca SPK’nin 17 Eylül 2026 tarihli kararlarıyla tasfiye kapsamına alınan fonlar için geçerli olacak.
Hak Sahipleri Nasıl Belirlenecek?
Tasfiye işlemleri, SPK’nin gözetim ve denetiminde görevlendirilecek bankalar ve diğer kurumlar tarafından yürütülecek. Merkezi Kayıt Kuruluşu (MKK), Takasbank, TEFAS, portföy saklama kuruluşları ve dağıtım kanallarındaki kayıtlar karşılaştırılarak fon ve hesap bazında hak sahipleri belirlenecek. Sermaye piyasası mevzuatına aykırı işlem yaptığı, manipülasyon veya piyasa dolandırıcılığına karıştığı ya da bu kişilerle birlikte hareket ettiği SPK tarafından tespit edilen kişi ve kurumlara tasfiye ve geri kazanım hesaplarından ödeme yapılmayacak.
Özel Tedbir Yetkisi SPK'de
Tasfiye kapsamındaki varlıkların satışında piyasa koşullarının bozulmaması amacıyla SPK’ye ilave yetkiler verilmesi öngörülüyor. Kurul; Borsa dışında satış yapılması, geçici fiyat marjları uygulanması veya satın alınan varlıkların belirli bir süre yeniden satılamaması gibi tedbirler alabilecek.
Yatırım Tutarı Nasıl Hesaplanacak?
Fon malvarlığının tüm yatırımcıların alacaklarını karşılamaya yetmediği durumlarda ödemelerin hangi tutar üzerinden yapılacağı da taslakta düzenleniyor. Buna göre “net yatırım tutarı”, MKK tarafından hesaplanacak. Fonlara yapılan nakit giriş ve çıkışlar, TÜİK’in tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile yurtiçi üretici fiyat endeksinin (Yİ-ÜFE) aritmetik ortalaması üzerinden endekslenecek ve “ilk giren ilk çıkar” yöntemiyle netleştirilecek.
1 Milyon TL'ye Kadar Ödeme
Tasfiye malvarlığından yatırımcılara ara ödeme yapılabilecek. Net yatırım tutarı 1 milyon TL’nin altında bulunan yatırımcılara hesaplanan net tutarın tamamı, 1 milyon TL veya üzerinde bulunanlara ise en fazla 1 milyon TL ödeme yapılması öngörülüyor. Ara ödemelerde endeksleme uygulanmayacak.
Para piyasası fonları hariç olmak üzere yapılacak ödeme, fona tasfiye kararı verildiği tarihte yatırımcının sahip olduğu toplam katılma payı değerini aşamayacak. Dağıtılabilir nakdin yeterli olmaması halinde ise mevcut tutar hak sahipleri arasında oranlı olarak paylaştırılacak.
Haksız Kazanca İade İmkanı
Taslakta, gerçeğe aykırı biçimde oluşan değerlerden haksız kazanç sağladığı belirlenen kişilere de iade imkânı getiriliyor. Bu kişilerin emsal getiriyi aşan kazançlarını ilan edilecek hesaplara gönüllü olarak iade edebilmesi öngörülüyor.
Fon malvarlığından mevzuata aykırı, karşılıksız veya muvazaalı işlemlerle ilişkili kişilere ya da şirketlere aktarılan değerler, hukuka aykırı biçimde fondan çıkarılmış kabul edilecek. Ortaya çıkan zarardan veya eksik tasfiye bakiyesinden öncelikle ilgili portföy yönetim şirketi sorumlu tutulacak. Zararın buradan karşılanamaması halinde, SPK tarafından sorumluluğu tespit edilen gerçek ve tüzel kişiler şahsen sorumlu olacak.
TMSF'den Malvarlıklarına Takip
SPK’nin bildirimi üzerine Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), sorumluların malvarlıklarına yönelik cebri icra ve takip işlemleri başlatabilecek. TMSF’nin takipleri tamamlanıncaya kadar söz konusu malvarlıkları üzerinde başka icra takiplerinin başlatılamaması, mevcut takip ve hacizlerin ise durdurulması öngörülüyor. Soruşturmalar kapsamında el konulan ancak doğrudan fona iadesi mümkün olmayan varlıklar için de TMSF kayyım olarak görevlendirilebilecek. Taslağa göre TMSF, mahkeme sonucunu beklemeden bu varlıkları satarak elde edilen tutarı geri kazanım hesaplarına aktarabilecek.
Geri Kazanım Hesabı
Tahsil edilen, iade edilen veya varlık satışlarından elde edilen tüm kaynaklar, TMSF bünyesinde her fon için ayrı açılacak “Geri Kazanım Hesabı”nda tutulacak. Bu hesaplar TMSF’nin kendi malvarlığından ayrı olacak. Hesaplardaki tutarlar kamu alacakları için dahi haczedilemeyecek, teminat gösterilemeyecek ve yalnızca fon pay sahiplerine yapılacak ödemelerde kullanılabilecek. Geri kazanılan kaynaklar TMSF tarafından tasfiyeyle görevli kuruluşlara, tasfiye işlemleri tamamlanmışsa Yatırımcı Tazmin Merkezi’ne (YTM) aktarılacak.
Düzenlemede kamuya ve Hazine’ye ek mali yük oluşturulmaması esas alınırken, teklifin yasalaşmasının ardından uygulamanın derhal başlatılması öngörülüyor.
