Türkiye’de dijital güvenlik ve çocukların internet ortamında korunmasına yönelik hazırlanan 15 yaş altı sosyal medya düzenlemesi, TBMM komisyonunda kabul edilerek önemli bir aşamayı geride bıraktı. Düzenleme; sosyal ağ platformları, dijital içerik sağlayıcıları ve çevrim içi oyun hizmetlerine ilişkin yeni tanımlar ile birlikte yaş temelli kullanım sınırlarını da gündeme taşıdı. Peki, sosyal medyaya yaş sınırı geldi mi? 15 yaş altı sosyal medya yasağı yürürlüğe girdi mi, yasak neleri kapsıyor? Detaylar...
SOSYAL MEDYAYA YAŞ SINIRI GELDİ Mİ?
TBMM komisyonunda kabul edilen düzenleme teklifine göre sosyal medya kullanımına ilişkin yaş sınırı netleştirilmiş durumda. Buna göre sosyal ağ sağlayıcılar, 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunamayacak şekilde yükümlülük altına alınıyor.
Bu kapsamda platformların yalnızca içerik sunması değil, aynı zamanda yaş doğrulama sistemleri geliştirmesi ve bu doğrulamayı etkin şekilde uygulaması da zorunlu hale geliyor. Düzenleme, dijital ortamda çocuk kullanıcıların korunmasına yönelik teknik ve idari tedbirlerin artırılmasını esas alıyor.
Ayrıca teklif, 15 yaşını doldurmuş çocuklar için de özel olarak ayrıştırılmış hizmet modelleri oluşturulmasını öngörüyor. Bu sistemin amacı, yaş grubuna uygun içerik ve kullanım deneyimi sunulmasını sağlamak olarak tanımlanıyor.
15 YAŞ ALTI SOSYAL MEDYA YASAĞI YÜRÜRLÜĞE GİRDİ Mİ?
“15 yaş altı sosyal medya yasağı yürürlüğe girdi mi” sorusu, düzenlemenin kabul edilmesiyle birlikte en çok merak edilen başlıklardan biri haline geldi.
Mevcut süreçte düzenleme TBMM komisyon aşamasını geçmiş olsa da henüz Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş değil. Mevzuata göre, teklifin yasalaşmasının ardından belirlenen süre içinde uygulamaya geçilmesi planlanıyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için öngörülen takvim, Resmî Gazete’de yayımlanmasını takip eden 6 aylık geçiş süresini içeriyor. Bu sürecin tamamlanmasıyla birlikte sosyal medya platformlarının yeni yükümlülükleri aktif hale gelecek.
Bu aşamada dijital platformların teknik altyapılarını güncellemeleri, yaş doğrulama sistemlerini kurmaları ve ebeveyn kontrol araçlarını geliştirmeleri bekleniyor.
SOSYAL MEDYA YASAKLARI NELERİ KAPSIYOR?
TBMM’de kabul edilen teklif yalnızca sosyal medya platformlarını değil, aynı zamanda dijital ekosistemin farklı bileşenlerini de kapsayan geniş bir düzenleme yapısı içeriyor. Buna göre:
Sosyal Ağ Sağlayıcılar ve Yaş Sınırlaması
Sosyal ağ sağlayıcıların 15 yaşını doldurmamış kullanıcılara hizmet vermemesi zorunlu hale geliyor. Platformların bu yükümlülüğü yerine getirebilmesi için yaş doğrulama sistemleri kurması ve aktif olarak kullanması gerekiyor.
Ayrıştırılmış Dijital Hizmet Modeli
15 yaşını doldurmuş çocuklar için ayrı ve kontrollü bir dijital kullanım alanı oluşturulması hedefleniyor. Bu kapsamda platformların çocuklara yönelik içerikleri filtrelemesi ve uygun kullanım deneyimi sunması bekleniyor.
Ebeveyn Kontrol Mekanizmaları
Düzenleme, ebeveynlerin çocukların dijital aktivitelerini kontrol edebilmesi için çeşitli araçların geliştirilmesini zorunlu kılıyor. Bu araçlar arasında:
Hesap ayarlarının kontrolü
Satın alma ve abonelik işlemlerinin ebeveyn onayına bağlanması
Kullanım süresinin izlenmesi ve sınırlandırılması gibi işlevler yer alıyor.
Dijital Oyun ve İçerik Tanımları
Teklif kapsamında “oyun”, “oyun platformu”, “oyun sağlayıcı” ve “oyun geliştirici” gibi yeni tanımlar mevzuata ekleniyor. Bu düzenleme ile çevrim içi oyun ekosisteminin de yasal çerçevesi genişletiliyor.
Erişim ve İçerik Yönetimi Düzenlemeleri
Daha önce Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen bazı içerik düzenlemeleri yeniden ele alınarak güncelleniyor. Sosyal ağ sağlayıcıların içerik yönetimi ve erişim kontrolü konusunda daha hızlı ve etkin mekanizmalar kullanması hedefleniyor.
Bağış ve Kurumsal Düzenlemeler
Teklif kapsamında yalnızca dijital alan değil, farklı yasal düzenlemeler de yer alıyor. Örneğin Darülaceze’ye yapılan bağışların kurumlar vergisi matrahından indirilebilmesine yönelik hükümler de düzenleme içinde bulunuyor.
