Aydın’da incir, zeytin, pamuk ve kestaneden sonra önemli geçim kaynakları arasında bulunan çam fıstığında hasat sezonu devam ediyor. Oldukça tehlikeli ve zahmetli bir süreçle toplanan künarlar, işçiler tarafından metrelerce yüksekliğe sahip ağaçlara tırmanılarak elde ediliyor. Toplanan kozalaklar çuvallarla işleme tesislerine taşınarak ihracat yolculuğuna hazırlanıyor.
Toptan olarak kilosu 2 bin 500 TL’den alıcı bulan iç künar, değer bakımından adeta altınla yarışıyor. Fabrikalarda işlenen çam fıstığının büyük bölümü ise yurt dışına ihraç ediliyor.
Özellikle Koçarlı ilçesine bağlı köylerde yaygın olarak üretilen çam fıstığı, yüksek ihracat değeriyle ülke ekonomisine önemli katkı sağlıyor. Fabrikalarda titiz bir çalışmayla çekirdekler haşlanıyor, kozalaklarından ayrılıyor ve kırma işlemlerinden geçiriliyor. Kozalağın çam fıstığına dönüşme süreci 12 ayrı işlemden oluşurken, 100 kilogram kozalaktan ortalama 2 kilogram künar elde ediliyor.
Uzun ve zahmetli işlemlerin ardından seçim odalarında temizlenen künarlar, paketlenerek satışa ve ihracata hazır hale getiriliyor.
Fabrika işletmecisi Serkan Karatosun, bu yıl kuraklığın künar çamlarını da olumsuz etkilediğini belirterek, 2025-2026 hasat döneminde rekoltenin düşük olduğunu ifade etti. Türkiye’nin dört bir yanından Aydın’a getirilen künarların, Koçarlı’daki tesislerde işlenerek tüketime sunulduğunu söyledi.
İşçilik maliyeti düştü
Eskiden köylü kadınlar tarafından kazanlarda kaynatılıp, elle kırılarak içi çıkarılan çam fıstığı, artık son teknoloji makinelerle el değmeden hazırlanıyor. Yeni geliştirilen makineler sayesinde üretim süreci hızlanırken, künar işçiliğinde maliyetlerin de önemli ölçüde düştüğü belirtildi.
