Küresel ölçekte NEET (Eğitimde, İstihdamda ve Mesleki Eğitimde Olmayan) olarak tanımlanan, Türkiye’de ise “ev genci” olarak bilinen milyonlarca genç, sosyoekonomik gündemin önemli başlıklarından biri haline geldi.
Yeni Şafak’ın derlediği verilere ve uzman görüşlerine göre, dünyada 15-24 yaş aralığında 257 milyon genç bu kategoride yer alırken, Türkiye’de daha geniş bir yaş aralığını kapsayan ev genci sayısı 4 milyonu aştı.
Uzmanlar, bu tablonun yalnızca işsizlikten kaynaklanmadığına dikkat çekiyor. Düşük ücretler, artan yaşam maliyetleri, iş ilanlarında aranan deneyim şartı, eğitim düzeyiyle iş pozisyonları arasındaki uyumsuzluk ve tükenmişlik hissi de gençlerin çalışma hayatından uzaklaşmasında etkili oluyor.
GENÇLER NEDEN EVDE KALIYOR?
Haberde görüşlerine yer verilen gençlerin anlatımları, çalışma hayatına katılımın önündeki farklı sorunları ortaya koyuyor.
Üniversite mezunu 32 yaşındaki M.O., elde edilecek gelir ile harcanan emek arasındaki dengesizliğe dikkat çekerek, “Şu an 30 bin lira maaşla çalışsam bile yol, yemek ve harcamalar göz önüne alındığında evde oturmak daha kârlı” ifadelerini kullandı.
İngilizce eğitimi alan A.K. ise beklentilerini karşılamayan sektörlerde çalışmanın kendisini yorduğunu, yeniden başlamak için yeterli mental enerjiyi bulamadığını belirtti.
Bankacılık mezunu 22 yaşındaki A.U., çalışmak istemesine rağmen işverenlerin sürekli deneyim şartı aramasının iş bulmasını zorlaştırdığını dile getirdi. İletişim Fakültesi mezunu S.F. de düşük ücretler ve mobbing nedeniyle mesleğinden uzaklaştığını, yeniden işe başlama konusunda korku yaşadığını ifade etti.
UZMANLARDAN SOSYOLOJİK RİSK UYARISI
İstanbul Medeniyet Üniversitesi Sosyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Mahmut Hakkı Akın, ev gençleri meselesinin yalnızca ekonomik koşullarla açıklanamayacağını, aynı zamanda toplumsal bir değişime işaret ettiğini belirtti.
Yükseköğretimdeki artışla birlikte gençlerin diplomalarına uygun bir statü arayışına girdiğini ancak bu beklentinin her zaman karşılanmadığını ifade eden Akın, şu değerlendirmede bulundu:
“Üniversite mezunu bir gencin diplomasına bağlı statü beklentisi anlaşılabilir bir durumdur. Ancak bu beklentisi karşılanmadığında ev gencine dönüşebiliyorlar. Süreç uzadıkça gençlerin öz güveni sarsılıyor; yalnızlaşma ve bireyselleşme en büyük risk olarak karşımıza çıkıyor.”
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın bu kitlenin istihdama kazandırılması için yeni projeler devreye sokmaya hazırlandığı belirtilirken, uzmanlar evde kalma süresi uzayan gençlerin yeniden toplumsal ve ekonomik hayata katılmasının giderek zorlaşabileceği uyarısında bulunuyor.
