Sektör temsilcileri, düzenlemenin yasalaşması halinde kitap fiyatlarında yüzde 25’e varan artışların kaçınılmaz olacağını belirtirken, özellikle küçük ve butik yayınevlerinin ağır bir mali krizle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulunuyor.
2019’dan Bu Yana Devam Eden Uygulama Değişiyor
2019’da yürürlüğe giren düzenleme ile kitap satışlarında KDV sıfırlanmış, yayınevlerinin üretim sürecinde ödediği KDV ise iade edilerek sektör desteklenmişti. Yeni teklif ise bu sistemi köklü biçimde değiştiriyor. Buna göre devlet, yayınevlerinin kağıt ve baskı gibi giderler için ödediği KDV’yi nakit olarak iade etmeyecek; firmalardan bu tutarları yıl sonunda vergi borçlarından mahsup etmeleri istenecek.
Yayıncılar, bu yöntemin özellikle nakit akışı zayıf olan işletmeler için ciddi bir finansman sorunu yaratacağını savunuyor. Çünkü aylık olarak ödenen KDV’nin uzun süre geri alınamaması, işletmelerin kasasında kalıcı bir boşluk oluşturacak.
“Maliyet Doğrudan Etikete Yansır”
Sektör temsilcileri, düzenlemenin teknik bir vergi değişikliği olarak görülmemesi gerektiğini, bunun kültür hayatına doğrudan etki edeceğini dile getiriyor. Kağıt ve matbaa giderlerinde yüzde 10 ila yüzde 20 arasında değişen KDV yükünün iade edilmemesi halinde bu maliyetin doğrudan kitap fiyatlarına yansıtılacağı belirtiliyor.
Yayınevi yöneticileri, ortalama yüzde 15-25 bandında bir fiyat artışının gündeme gelebileceğini ifade ediyor. Zaten sınırlı bir bütçeyle kitap satın alan okur kitlesinin bu artıştan doğrudan etkileneceği, talebin daralabileceği kaydediliyor.
Korsan Riski ve Kapanma Endişesi
Yayıncılar, maliyet baskısının artmasıyla birlikte bazı firmaların faaliyetlerini sonlandırmak zorunda kalabileceğini, bunun da sektörde daralmaya yol açacağını öne sürüyor. Ayrıca fiyat artışlarının korsan yayıncılığı teşvik edebileceği ve kayıt dışı üretimi artırabileceği yönünde kaygılar dile getiriliyor.
Özellikle kültür ve düşünce yayıncılığı yapan küçük ve orta ölçekli yayınevlerinin, güçlü nakit rezervleri olmadığı için bu yükü taşımakta zorlanacağı ifade ediliyor. Sektör temsilcileri, kitap üzerindeki vergi politikasının yalnızca ticari değil, aynı zamanda toplumsal ve kültürel bir mesele olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
Yeni düzenlemenin Meclis sürecinde nasıl şekilleneceği ve sektörün taleplerinin dikkate alınıp alınmayacağı ise önümüzdeki günlerde netleşecek.