Sağlık

Sperm Hareketliliği Yaz Aylarında Artıyor

Danimarka ve ABD’nin Florida eyaletinden 15 binden fazla sperm donörüne ait verileri inceleyen bilim insanları, erkeklerde sperm kalitesinin yıl boyunca sabit olmadığını, mevsimsel bir döngü izlediğini ortaya koydu.

Hakemli bilimsel dergi Reproductive Biology and Endocrinology’de yayımlanan araştırmaya göre, “ilerleyici hareketli sperm” olarak tanımlanan ve düz bir hat üzerinde etkili şekilde ilerleyebilen sperm hücrelerinin en yüksek seviyeye haziran ve temmuz aylarında ulaştığı, en düşük seviyelerin ise aralık ve ocak aylarında görüldüğü belirlendi.

Araştırmada sperm üretim süresinin yaklaşık 74 gün olduğu dikkate alınarak sıcaklık verileri de analiz edildi. Ancak hem örnek alınan günün sıcaklığı hem de önceki haftalardaki hava koşulları ile sperm kalitesi arasında doğrudan bir ilişki tespit edilmedi.

Bu bulgu, mevsimsel değişimin doğrudan sıcaklıktan ziyade yaşam tarzı faktörleriyle ilişkili olabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, yaz aylarında artan güneş ışığı, fiziksel aktivite ve beslenme düzenindeki değişimlerin sperm kalitesini etkileyebileceğini değerlendirdi.

Daha önce farklı ülkelerde yapılan araştırmalarda ise sonuçların değişkenlik gösterdiği görüldü. İtalya’da yaz aylarında benzer bir artış tespit edilirken, Çin’de yapılan bazı çalışmalarda kış aylarında zirve değerler kaydedildi. Uzmanlar bu farklılığın iklim, yaşam tarzı ve sosyal alışkanlıklardan kaynaklanabileceğine dikkat çekti.

Araştırma ayrıca yaş faktörünün sperm kalitesi üzerinde belirleyici olduğunu ortaya koydu. En yüksek hareketliliğin 30’lu yaşlardaki erkeklerde görüldüğü, 25 yaş altı ve 40 yaş üstü gruplarda ise daha düşük seviyelerin kaydedildiği bildirildi.

Danimarka’da 2019-2022 döneminde sperm kalitesinde düşüş, 2023 yılında ise toparlanma gözlemlendi. Florida’da ise 2018’den 2024’e kadar kademeli bir artış kaydedildi.

Bilim insanları, sperm kalitesinde mevsimsel bir dalgalanma bulunduğunu ancak bunun doğurganlık üzerindeki etkisinin sınırlı olabileceğini vurguladı. Makalede sperm hacmi ve sayısında belirgin bir mevsimsel değişiklik tespit edilmediği de belirtildi.

Bazı uzmanlar ise bulgulara temkinli yaklaşarak, gözlenen farklılıkların pratikte önemli bir etki oluşturmayabileceğini ifade etti.