Orta yaşta kalp ve damar sağlığını korumaya yönelik alınacak üç temel önlem, ilerleyen yaşlarda demans riskini önemli ölçüde azaltabiliyor. ABD'de gerçekleştirilen yeni bir araştırmaya göre, normal kan basıncını korumak, tip 2 diyabetten kaçınmak ve sigara kullanmamak, demans gelişmeden geçirilen yaşam süresini ortalama 13 yıl uzatabiliyor.
Tıp dergisi Neurology'de yayımlanan araştırma, New York Üniversitesi (NYU) Langone Health araştırmacıları tarafından yürütüldü. Çalışmada, 1986 yılında başlatılan ve ABD'de on binlerce kişiyi uzun yıllar boyunca takip eden Atherosclerosis Risk in Communities (ARIC) araştırmasının verileri incelendi.
12 binden fazla kişi 26 yıl boyunca takip edildi
Araştırmada, başlangıçta demans tanısı bulunmayan ve ortalama yaşı 56 olan 12 bin 409 kişi yaklaşık 26 yıl boyunca izlendi. Katılımcılar; yüksek tansiyon, tip 2 diyabet ve sigara kullanımı açısından değerlendirildi.
Takip sürecinde 3 bin 8 kişiye demans tanısı konulurken, 5 bin 238 kişi demans gelişmeden yaşamını yitirdi.
Araştırma sonuçlarına göre, üç risk faktörünün hiçbirine sahip olmayan kişiler, bu risklerin tamamını taşıyanlara göre ortalama 13 yıl daha uzun süre demans geliştirmeden yaşamını sürdürdü.
Risk faktörleri arttıkça süre kısalıyor
Araştırmada elde edilen verilere göre;
Hiçbir risk faktörü olmayanlar ortalama 30,1 yıl
Bir risk faktörü bulunanlar 26,3 yıl
İki risk faktörü bulunanlar 21 yıl
Üç risk faktörünü de taşıyanlar ise 17 yılın biraz üzerinde
demans gelişmeden yaşamını sürdürebildi.
Uzmanlardan 45 yaş uyarısı
Araştırmanın kıdemli yazarı ve NYU Langone Optimal Yaşlanma Enstitüsü Direktörü Dr. Josef Coresh, orta yaşta alınacak önlemlerin beyin sağlığını uzun yıllar koruyabileceğini belirtti.
Coresh, "Bu sonuçların insanların özellikle 45 yaşından itibaren sigarayı bırakmaları ve kalp-damar sağlıklarını yakından takip etmeleri konusunda teşvik edici olmasını umuyoruz." ifadelerini kullandı.
Kadınlar daha uzun süre demanssız yaşıyor
Araştırmada dikkat çeken bir diğer bulgu ise kadınların, sahip oldukları risk faktörü sayısından bağımsız olarak erkeklere göre daha uzun süre demans geliştirmeden yaşayabilmesi oldu.
Veriler ayrıca beyaz katılımcıların, siyah katılımcılara kıyasla daha fazla demanssız yaşam yılına sahip olduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya dahil olmayan Alzheimer's Research UK uzmanlarından Dr. Jacqui Hanley ise fiziksel olarak aktif kalmanın, sigara kullanılmamasının ve yüksek tansiyon ile diyabetin kontrol altında tutulmasının hem kalp hem de beyin sağlığı açısından büyük önem taşıdığını vurguladı.
Demans vakalarının üç katına çıkması bekleniyor
Uzmanlara göre dünya genelinde demansla yaşayan kişi sayısının 2050 yılına kadar yaklaşık üç kat artarak 153 milyona ulaşması bekleniyor.
Buna karşın bilimsel çalışmalar, yaşam boyu değiştirilebilir risk faktörlerinin kontrol altına alınmasıyla demans vakalarının yaklaşık yüzde 45'inin önlenebileceğini veya geciktirilebileceğini gösteriyor.