Dijital cihazlarla çok vakit geçiren çocukların derslere uyum sağlamakta sıkıntı yaşadığını belirten uzmanlar, çocukların daha mutlu vakit geçireceği düşünülerek kontrolsüz teknolojik ürün kullanmasına müsaade edilmesinin daha sonra problemlere neden olduğunu belirtti.

Yapılan araştırmalara göre, çocukların ekran karşısında geçirdikleri sürenin giderek arttığı bu durumun çocukları hem ruhsal hem de bedensel açıdan olumsuz etkilediğini kaydeden uzmanlar, 'Teknolojiden yararlanmak isterken, çocuğun sadece dijital bir dünyada yaşaması çocuk için tehlike arz eder. Çocukların yaşına uygun olmayan internet ortamlarında vakit geçirmesi, sosyal, psikolojik ve bedensel faaliyetlerinde zayıflıklar olması, öğün atlaması, birçok konuya karşı isteksizlik yaşaması bağımlılığın belirtilerinden olabilir' diyerek günümüz sorunlarından birinin de internet bağımlılığı olduğunu söyledi.

'Eğitim hayatını da olumsuz etkiliyor'

İnternet ya da ekran bağımlılığı olarak adlandırılan dijital bağımlılığın çocuğun eğitim hayatını da olumsuz etkilediğini kaydeden uzmanlar, 'Telefon, tablet, televizyon ve bilgisayar ekranları karşısında çok fazla zaman geçirilmesiyle oluşan bedensel, psikolojik, duygusal ve sosyal sıkıntıların baş göstermesi ve giderek artması bağımlılık olarak adlandırılabilir. Ekran/internet bağımlılığı olan çocuklar bu platformlarda geçirecekleri zamanı kontrol edemez, normalde yaptığı faaliyetlerden ve kurduğu ilişkilerden keyif alamaz. Buna bağlı olarak, eğitim hayatında düşüşler görülebilir, bunun yanında aşırı kilo kaybı veya obezite durumu ortaya çıkabilir. Aile ve arkadaşlık ilişkileri zayıflar bedensel ve sıkıntılar yaşar. Bu nedenle çocukların ekran karşısında geçirdikleri zamanın ailesi tarafından çok iyi kontrol edilmesi gerekir. Bunun yanında aileler de çocuklarına örnek olmalı ekrana düşkün çocukların da içinde yer alacağı etkinlikler yapılmalıdır. Bunun yanında çocukların internette nerede vakit geçirdiği, hangi sitelere girdiği, hangi oyunları oynadığı da önemlidir. Yaşına uygunluğunu, süresini, içeriğini ebeveynlerin daimi olarak kontrol etmesi gerekir' diyerek çağın hastalığı haline gelen internet bağımlılığına karşı anne babaları uyardı.

Geleneksel Miras Modern Eğlenceyle Buluşuyor

Türk kültüründe yüzyıllardır varlığını sürdüren "Gelin Hamamı" geleneği, sadece bir temizlik ritüeli olmanın ötesinde, düğün öncesi kadınların bir araya gelerek sosyalleştiği, manilerle, şarkılarla ve ikramlarla dertlerinden arındığı en neşeli kültürel miraslardan biri olarak biliniyor. Eskiden mahalle hamamlarında yapılan bu kadim ritüel, günümüzde lüks ve konforun ön planda olduğu spa merkezlerinde yeniden hayat buluyor.

Toplu Organizasyonlar İçin Doğru Adres: Hermosa Spa

Aydın Anemon Otel kalitesi ve güvencesiyle kapılarını açan Hermosa Spa, yaz düğünleri öncesinde gelinler ve arkadaşları için unutulmaz anlar vadediyor. Geniş ve ferah hamam alanı sayesinde toplu organizasyonlara ev sahipliği yapan merkez; müzik, eğlence ve geleneksel kına ritüellerini bir arada sunuyor. Gelin adayları, en yakın arkadaşları ve aile büyükleriyle birlikte hem havaların ısınmasının tadını çıkarıyor hem de düğün stresini oryantal ezgiler eşliğinde göbek taşında dans ederek atıyor.

Hem Eğlence Hem Ruhsal Yenilenme

Hermosa Spa’nın Uzakdoğulu uzman ekibi ve profesyonel kadrosu, gelin hamamı organizasyonlarını adeta bir şölene dönüştürüyor. Geleneksel kese-köpük masajının yanı sıra misafirlere sunulan özel spa seansları, düğün öncesinde gelinlerin hem bedensel hem de ruhsal olarak yenilenmesini sağlıyor.

Yaz sezonu boyunca büyük ilgi görmesi beklenen Hermosa Spa’da, rezervasyonların şimdiden dolmaya başladığı belirtilirken; kaliteli hizmeti, hijyenik ortamı ve toplu eğlence konseptiyle merkez, Aydın’da "Gelin Hamamı" trendinin bir numaralı adresi olmaya devam ediyor.

Kuyucak Devlet Hastanesi ziyaretinde hastanede sunulan sağlık hizmetleri, yürütülen çalışmalar ve mevcut durum hakkında bilgi alındı. Ziyaret kapsamında acil servis, poliklinikler ve idari birimlerde görev yapan hekimler ve sağlık çalışanlarıyla bir araya gelen İl Sağlık Müdürü Şenkul, özverili ve fedakar çalışmalarından dolayı personele teşekkür ederek görevlerinde başarılar diledi. Kuyucak Aile Sağlığı Merkezi'ni ziyaret eden İl Sağlık Müdürü Dr. Eser Şenkul, aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarından birinci basamak sağlık hizmetlerinin yürütülmesine ilişkin bilgi aldı.

Sağlık Bakanlığı'nın 'Sağlıklı Türkiye Yüzyılı' vizyonu doğrultusunda hayata geçirilen 'Koruyan, Geliştiren ve Üreten Sağlık Modeli' kapsamında yürütülen çalışmaları değerlendiren İl Sağlık Müdürü Şenkul, toplum sağlığının korunması ve geliştirilmesine yönelik katkılarından dolayı aile hekimlerine ve aile sağlığı çalışanlarına teşekkür etti. Ziyaretleri sırasında hasta ve hasta yakınlarıyla da sohbet eden Şenkul, geçmiş olsun dileklerini ileterek acil şifalar temennisinde bulundu.

İzmir'de yaşayan 57 yaşındaki Kadriye Harmancı'nın, 7 aydır yaşadığı omuz ağrısı ve hareket kısıtlılığı nedeniyle günlük yaşamı belirgin şekilde etkilenirken, yapılan değerlendirmelerde nadir görülen kas-iskelet sistemi rahatsızlıklarından biri olan donuk omuz sendromu tespit edildi. Medicana Sağlık Grubu Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Bölümü'nden Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur tarafından ultrason eşliğinde uygulanan hedefe yönelik girişimsel tedavi sonrası omuz hareket açıklığında artış gözlenen Kadriye Harmancı, fizik tedavi süreciyle günlük yaşam aktivitelerini daha rahat sürdürebilmeyi hedeflediğini söyledi. Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur ise omuz ağrılarının dikkate alınması gerektiğini belirterek, 'Erken dönemde teşhis edilirse uygun egzersiz ve fizik tedavi desteği alınması mümkün olur' dedi.

Omuz ekleminde ağrı ve hareket kaybıyla ortaya çıkan, günlük yaşamı ciddi ölçüde etkileyebilen donuk omuz sendromu; omuz çevresindeki kapsül dokusunun kalınlaşması ve sertleşmesi sonucu gelişiyor. Toplumda sık görülmeyen ancak tedavi edilmediğinde kişinin giyinme, saçını toplama, uzanma ve uyuma gibi temel hareketlerini dahi kısıtlayabilen hastalık, çoğu zaman travma, hareketsizlik ya da omuzdaki farklı rahatsızlıkların ilerlemesiyle ortaya çıkabiliyor.

İzmir'de yaşayan 57 yaşındaki Kadriye Harmancı da yaklaşık 7 ay boyunca omzundaki şiddetli ağrı ve hareket kısıtlılığı nedeniyle günlük ihtiyaçlarını tek başına karşılamakta zorlandı. Özellikle geceleri artan ağrıları nedeniyle uyumakta güçlük çeken Kadriye Harmancı, zamanla kolunu başına götüremediğini, dolaba uzanamadığını ve tek eliyle yaşamını sürdürmeye çalıştığını anlattı. Daha önce benzer şikayetleri diğer omzunda da yaşadığını belirten Kadriye Harmancı, kendisine tavsiye edilen fizik tedavi hareketlerini bu kez evde kendi uygulamaya çalışsa da bir sonuç alamadığını söyledi. Hareket ettirdikçe ağrısının arttığını ifade eden Kadriye Harmancı, 'Yatamıyordum, kolumu kaldıramıyordum. Ev işlerini bile tek elimle yapmaya çalışıyordum. Daha önce fizik tedaviyle düzelmişti ama bu kez aynı şekilde geçmedi' dedi.

Uygulama sonrası kolumu kaldırabiliyorum

Uzunca bir süre donuk omuz nedeniyle hareket kısıtlığı yaşayan ve bu nedenle Medicana International İzmir Hastanesi'nin Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur'a başvuran Kadriye Harmancı, kendisine uygulanan hedefe yönelik tedavi sonrası kolunu hareket ettirmeye başladığını aktardı. Kadriye Harmancı, 'Eklem arasına ultrasonla bakarak iğne yaptılar. Ağrılarım daha var tabi ama çok şükür artık kolumu yukarı kaldırabiliyorum. Şimdi de fizik tedaviye başlayacağım' açıklamasını kaydetti.

Donuk omuz bir sonuçtur

Donuk omuzun çoğu zaman başka omuz problemlerinin ilerlemesiyle ortaya çıktığını belirten Medicana International İzmir Hastanesi Fizik Tedavi ve Rehabilitasyon Uzmanı Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur, hastalığın özellikle omuzun uzun süre hareketsiz kalmasıyla daha da ağırlaşabildiğini söyledi. Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur, 'Donuk omuz aslında bir sonuçtur. Çoğu zaman küçük travmalar, zorlanmalar ya da tedavi edilmeyen omuz sıkışma sendromları sonrası gelişir. Zaman içinde omuz kapsülü kalınlaşır ve eklem hareketleri her yöne doğru kısıtlanır. Hastalar saçını bağlayamayacak, kıyafet giyemeyecek noktaya gelebilir' diye konuştu. Hasta Kadriye Harmancı'ya uygulanan tedavi hakkında da bilgi veren Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur, omuz eklemine verilen sıvının eklem içindeki hareketliliği artırabildiğini, ancak tek başına işlemin yeterli olmadığını vurguladı. Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur, 'Tedavi sonrası omuz çevresindeki kasların yeniden güçlendirilmesi gerekiyor. Düzenli fizik tedavi ve doğru egzersiz yapılmazsa omuz yeniden işlev kaybına uğrayabilir. Amaç yalnızca ağrıyı azaltmak değil, omuzu günlük yaşamı sürdürebilecek şekilde yeniden hareketli hale getirmek' dedi.

Omuz ağrılarını hafife almayın

Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur, donuk omuz gelişimini önlemek için omuz ağrılarının hafife alınmaması gerektiğini vurguladı. Özellikle omuzda ağrı başladıktan sonra hareketlerin kısıtlanmasına izin verilmemesi, erken dönemde uygun egzersiz ve fizik tedavi desteği alınması gerektiğini belirten Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur, uzun süre hareketsiz kalmanın omuz kapsülünde sertleşmeye yol açabileceğini söyledi. Prof. Dr. Ömer Faruk Şendur, bilinçsiz zorlayıcı hareketlerden kaçınmanın önemine dikkat çekti.

2023 tarihli çalışmanın ortak yazarlarından London College Üniversitesi araştırmacısı Kaustubh Adhikari, “On binlerce yıl önce Neandertallerle çiftleşmemiz sonucu onlardan ne kadar çok şey miras aldığımızı giderek daha iyi anlıyoruz. Bulgularımız, Neandertallerin belirli ağrı türlerine karşı daha hassas olabileceğini gösteriyor” dedi.

Araştırmanın başyazarı Pierre Faux ise “Genetik kodumuzdaki varyasyonların acıyı nasıl algıladığımızı değiştirebildiğini gösterdik. Bunlar arasında modern insanın Neandertallerden aldığı genler de var” açıklamasını yaptı.

Ağrı basit bir düğme değil

Araştırmacılar, ağrının vücutta tek bir mekanizmayla oluşmadığını vurguluyor. Isı, basınç, iltihap ve mekanik uyaranlar farklı yollar üzerinden beyne iletiliyor. Bu nedenle çalışma, sadece belirli bir laboratuvar testiyle sınırlı kalıyor ve genel “ağrı hassasiyeti” için kapsamlı bir açıklama sunmuyor.

Daha önceki 2020 tarihli bir çalışma da Neandertal kökenli Nav1.7 sodyum kanalının ağrı algısını artırabileceğini göstermişti. 2023 çalışması ise bu bulguyu daha spesifik bir testle doğruladı.

Bilim dünyasındaki tartışmalar

Neandertal DNA’sının modern insanlardaki etkileri üzerine çalışmalar sürerken, bazı bilim insanları kullanılan haritalama yöntemlerine göre sonuçların değişebileceği konusunda uyarıyor. Bu nedenle araştırmacılar daha geniş ve farklı popülasyonlarda yeni çalışmalar yapılmasını istiyor.

Bilim insanlarına göre şu an için bilinen şu: Acımızın bir kısmı gerçekten de çok eski. On binlerce yıl önce yaşamış Neandertallerin genetik mirası, bugün iğne olurken irkilen, dişçi koltuğunda daha fazla acı çeken bazı insanların bedeninde hala yaşıyor.

Çalışma, dünyanın en yaygın kanser türü olan meme kanserinde tedavi süreçlerinin yeniden şekillenebileceğine işaret ediyor.

4 binden fazla hasta üzerinde test edildi

UCL (University College London) öncülüğünde yürütülen Optima çalışması, İngiltere, Norveç, İsveç, Avustralya, Yeni Zelanda ve Tayland’dan 4 binden fazla yeni teşhis konmuş hastayı kapsadı.

Araştırmada, 50 genin aktivitesini analiz eden bir genomik test kullanıldı. Test, tümörün moleküler alt tipini belirleyerek hastalığın 10 yıl içinde tekrarlama riskine dair bir skor oluşturuyor.

Katılımcılar iki gruba ayrıldı. Standart tedavi grubunda hastalara kemoterapi ve ardından hormon tedavisi uygulanırken, ikinci grupta tümörler genetik teste tabi tutuldu. Test sonucunda düşük riskli hastalar yalnızca hormon tedavisi alırken, yüksek riskli hastalara kemoterapi uygulandı.

Sonuçlar: Fark neredeyse yok

Çalışma sonuçlarına göre düşük risk grubunda kemoterapi almayan hastaların sonuçları, kemoterapi alanlarla büyük ölçüde benzer çıktı.

Tedaviden beş yıl sonra kemoterapi ve hormon tedavisi alan hastaların yüzde 95’i hastalıksız ve hayatta kalırken, yalnızca hormon tedavisi alanlarda bu oran yüzde 94 olarak ölçüldü.

Araştırmacılar, düşük risk grubunda kemoterapinin ek bir fayda sağlamadığını ve hastaların önemli bir kısmının gereksiz tedaviden ve yan etkilerden kaçınabileceğini belirtti.

'Kişiselleştirilmiş tedavide yeni dönem'

Uzmanlara göre bulgular, kanser tedavisinde “kişiselleştirilmiş tıp” yaklaşımının önemli bir adımı olarak görülüyor. Çalışmanın baş araştırmacısı Prof. Rob Stein, testin hangi hastaların kemoterapiden gerçekten fayda gördüğünü belirleyebildiğini ve böylece birçok hastanın gereksiz yan etkilerden korunabileceğini söyledi.

Bir diğer araştırmacı Prof. Iain MacPherson ise çalışmanın, tedavi kararlarının artık yalnızca klinik belirtilere değil tümörün biyolojik yapısına göre şekillenmesi açısından önemli bir dönüm noktası olduğunu vurguladı.

Osaka Metropolitan Üniversitesi bünyesinde çalışan araştırmacılar, özellikle vitamin B12 ve folat (B9) eksikliğinin enerji düşüklüğüyle ilişkili olabileceğini belirledi. Çalışma, sağlıklı bireylerde bile bu vitaminlerin düşük seviyelerde olmasının kronik yorgunluk belirtilerini artırabileceğine işaret etti.

Araştırmaya liderlik eden Prof. Hiroaki Kanouchi ve ekibi, yaklaşık 600 sağlıklı Japon yetişkin üzerinde inceleme yaptı. Bilim insanları katılımcıların kandaki homosistein seviyelerini ölçerken aynı zamanda folat ve B12 vitamini düzeylerini değerlendirdi.

B12 vitamini, en çok hayvansal kaynaklı gıdalarda bulunan önemli bir vitamindir. Özellikle kırmızı et, dana ve kuzu eti ile karaciğer gibi sakatatlar B12 açısından oldukça zengindir. Bunun yanında tavuk ve hindi gibi kümes hayvanları da B12 içerir. Balık ve deniz ürünleri de önemli kaynaklar arasında yer alır; somon, ton balığı, sardalya ve uskumru gibi yağlı balıkların yanı sıra midye ve istiridye gibi kabuklu deniz ürünleri özellikle yüksek B12 düzeyleriyle dikkat çeker.

Homosistein, vücutta vitamin B12 ve folat eksikliği olduğunda yükselen bir kan belirteci olarak biliniyor. Araştırmada, homosistein seviyesi yüksek olan katılımcıların folat ve B12 seviyelerinin genellikle daha düşük olduğu görüldü.

Araştırmacılar ayrıca yaş, uyku süresi, iş yükü ve beslenme alışkanlıkları gibi yorgunluğu etkileyebilecek faktörleri de hesaba kattı.

Sonuçlara göre, homosistein seviyesi yüksek erkeklerde fiziksel yorgunluk daha sık görülürken, kadınlarda ise motivasyon düşüklüğüyle bağlantı tespit edildi.

Araştırmayı değerlendiren Prof. Hiroaki Kanouchi, homosistein seviyelerinin bugüne kadar daha çok kalp-damar hastalıkları, bunama ve kemik kırıklarıyla ilişkilendirildiğini ancak yeni bulguların yorgunluk ve motivasyon açısından da dikkate alınması gerektiğini söyledi.

Araştırmacılar, homosistein seviyelerinin yükselmesini önlemek için B12 ve folat eksikliğinden kaçınılmasının önemli olduğunu vurgulayarak dengeli beslenmenin enerji seviyeleri açısından kritik rol oynadığını belirtti.

Çalışmanın sonuçları, Nutrients dergisinde yayımlandı.

Folat (B9 vitamini) özellikle yeşil yapraklı sebzelerde ve bazı bitkisel gıdalarda yaygın olarak bulunan önemli bir vitamindir. Ispanak, pazı, marul, brokoli ve Brüksel lahanası gibi koyu yeşil sebzeler folat açısından en zengin kaynaklar arasında yer alır. Baklagiller de önemli bir folat kaynağıdır.

Bunun yanı sıra bazı meyveler de folat içerir. Özellikle portakal, avokado, muz ve çilek gibi meyveler bu vitaminin alınmasına yardımcı olur. Kuruyemişler ve tohumlar da (özellikle ay çekirdeği ve fındık) daha düşük düzeyde olsa da folat içerir

Güney Kore’deki Temel Bilimler Enstitüsü (IBS), Seul Ulusal Üniversitesi ve Ewha Kadın Üniversitesi’nden araştırmacıların ortak çalışması, protein eksikliğinin beslenme davranışını nasıl değiştirdiğini ortaya koydu. Bulgular 21 Mayıs’ta Science dergisinde yayımlandı.

Araştırmacılar, bağırsakların protein eksikliğini iki farklı iletişim sistemiyle algıladığını belirledi. İlk sistem sinir ağı üzerinden hızlı çalışarak beynin temel amino asit eksikliğini kısa sürede fark etmesini sağlıyor. İkinci sistem ise hormonlar aracılığıyla daha yavaş ilerleyerek protein arayışını uzun süre devam ettiriyor.

Çalışmada meyve sinekleri üzerinde yapılan deneylerde, protein eksikliği yaşayan canlıların bağırsaklarında “CNMa” adlı peptit hormonunun salgılandığı görüldü. Bu hormon hem bağırsak sinir hücrelerini aktive ederek doğrudan beyne sinyal gönderdi hem de kan dolaşımı yoluyla beyindeki protein arayışını güçlendirdi.

Araştırmanın dikkat çekici bulgularından biri de protein eksikliğinin sadece açlık hissini artırmaması oldu. Bilim insanları, bu sistemin özellikle besin tercihini değiştirdiğini belirtti.

Protein eksikliği yaşayan canlıların şekerli gıdalara ilgisinin azaldığı, buna karşılık protein açısından zengin besinlere yönelimin arttığı gözlemlendi. Araştırmacılar, bağırsaktan gelen sinyallerin beyindeki şekere duyarlı sinir hücrelerini baskıladığını ifade etti.

Çalışma ayrıca bağırsak mikrobiyotasının da süreçte önemli rol oynadığını ortaya koydu. Normal bağırsak bakterilerine sahip olmayan meyve sineklerinde amino asit arayışını yöneten beyin hücrelerinin çok daha güçlü aktive olduğu görüldü.

Benzer sonuçların fare deneylerinde de gözlemlendiği aktarıldı. Protein eksikliği yaşayan farelerin de temel amino asitlere güçlü şekilde yöneldiği belirtildi.

Araştırmacılar, keşfin obezite, metabolik hastalıklar ve yeme bozukluklarının anlaşılması açısından önemli sonuçlar doğurabileceğini düşünüyor.

Uzmanlar, bağırsakların yalnızca sindirim organı olmadığını belirterek“Bağırsak, besin durumunu sürekli takip eden ve davranışlarımızı yönlendiren aktif bir algı sistemi gibi çalışıyor” değerlendirmesinde bulundu.

Independent'a konuşan şef Mattana’ya göre Sardinyalılar için yemek yalnızca bir ihtiyaç değil; yaşam biçimi, sosyal bağ kurmanın bir yolu ve kültürel bir ritüel. Şef, Sardinya halkının uzun ve sağlıklı yaşam sürmesinin temel nedenlerinden birinin de bu yaklaşım olduğunu söylüyor. Bu özellikleriyle Sardinya, dünyanın “Mavi Bölge” olarak adlandırılan özel uzun ömür bölgelerinden biri olarak kabul ediliyor.

“Bu yaşam tarzı büyük ölçüde mevsimsel ve taze ürünlere, sağlıklı yağlara dayanıyor. Ama mutfağın önemli bir parçası da birlikte vakit geçirmek. Yemek yapmak ve yemek yemek yalnızca malzemelerden ibaret değil; topluluk ruhu da mutfağın bir parçası” diyen Mattana, yemek kültürünün sosyal yönüne dikkat çekti.

Mavi Bölgeler'in ortak noktası

“Mavi Bölge” kavramı, 2000’li yılların başında National Geographic kaşifi Dan Buettner tarafından ortaya atıldı. Bu kavram, dünyada insanların daha uzun ve sağlıklı yaşadığı bölgeleri tanımlıyor.

Resmi olarak kabul edilen beş Mavi Bölge; Japonya’daki Okinawa, Kosta Rika’daki Nicoya Yarımadası, Yunanistan’daki İkarya, ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Loma Linda ve İtalya’daki Sardinya’dan oluşuyor. Bu bölgelerde yaşayan insanların önemli bir kısmı 100 yaşını aşarken aktif ve sağlıklı yaşamlarını sürdürüyor. Uzun yaşamın ise düşük stres seviyesi, güçlü sosyal ilişkiler ve kaliteli beslenme düzeniyle bağlantılı olduğu belirtiliyor.

Aşçı, eğitmen ve yemek kitabı yazarı olarak kariyerini sürdüren Mattana için Sardinya’nın bir Mavi Bölge olması büyük bir gurur kaynağı.

“En taze ürünlerle büyüdüm”

Çocukluğunu anlatan Mattana, iki dedesinin de yaşamında büyük etkisi olduğunu söyledi. Dedelerinden birinin balıkçı, diğerinin ise çiftçi olduğunu belirten şef, bu sayede en taze sebze, et ve deniz ürünleriyle büyüdüğünü ifade etti.

Mattana “En net hatırladığım şeylerden biri, dedemin balıkçı köyünden taze balıklar, yılan balıkları ve yengeçlerle dönmesiydi. Sonra hepimiz arka bahçede toplanırdık. Kuzenlerimle birlikte koşuşturan yengeçleri yakalamaya çalışırdık” diye konuştu.

Mattana, bu çocukluk anılarının kendisinde kalıcı bir iz bıraktığını belirterek, “Bu anılar benimle kaldı. Her şey ürünler ve topluluk ruhuyla ilgiliydi. Açıkçası dünyanın başka bir yerinde aynı hissi yaşamak zor olabilir” dedi.

Ancak şefe göre Sardinya’ya özgü olan şey yalnızca coğrafya değil, aynı zamanda yaklaşım biçimi. Mattana, “İnsanların böyle beslenmek için Sardinya’da ya da İtalya’da yaşaması gerekmiyor” ifadelerini kullandı.

“Yemeğe farklı gözle bakmak gerekiyor”

Mattana’ya göre Sardinya usulü beslenmenin ilk adımı, yiyeceklerle yeniden bağ kurmak. İnsanların hangi ürünlerin mevsiminde olduğunu öğrenmesi, yerel ürünleri tercih etmesi ve yemek hazırlama sürecine zaman ayırması gerektiğini vurgulayan şef, bunun sağlıklı yaşamın temel unsurlarından biri olduğunu söyledi.

En iyi örneklerden birinin minestrone çorbası olduğunu belirten Mattana, bu yemeğin yıl boyunca mevsime göre değişen malzemelerle hazırlandığını anlattı.

Mattana “İlkbaharda kuşkonmaz, bakla ve bezelyeyle yapabilirsiniz. Yazın ise domates ve taze fesleğen kullanırsınız” dedi.

Çiğ sebzeler sofranın merkezinde

Mattana’nın uzun yaşamla ilişkilendirdiği bir diğer alışkanlık ise çiğ sebze tüketimi. Sardinya’da çiğ sebzelerin adeta kutlama gibi görüldüğünü belirten şef, bunun temel nedeninin besin değerlerini koruması olduğunu ifade etti.

“Çiğ sebzeler bizim için mevsimselliğin kutlamasıdır. Çünkü en iyi besin değerini pişirmediğinizde alırsınız” diyen Mattana, Sardinya’daki restoranlarda en lüks mekanlarda bile çiğ sebze tabaklarının sıkça servis edildiğini söyledi.

“Şarap içiyoruz ama ölçülü şekilde”

Sardinya mutfağının dikkat çeken unsurlarından biri de kırmızı şarap tüketimi. Mattana, Sardinyalıların sık sık şarap içtiğini ancak bunun her zaman sosyal bir ortamda ve ölçülü şekilde gerçekleştiğini belirtti.

Mattana “Bu tamamen topluluk ruhuyla ilgili. Küçük bir bardak kırmızı şarap, hatta her gün ama abartmadan” dedi.

Adada en çok tüketilen şarabın Cannonau isimli yerel kırmızı şarap olduğunu aktaran Mattana, bu şarabın Mavi Bölge araştırmaları sayesinde dünya çapında ilgi gördüğünü söyledi. Cannonau şarabının kalp sağlığı, uzun yaşam ve iltihap azaltıcı etkiler gibi çeşitli sağlık faydalarıyla ilişkilendirildiği belirtiliyor.

Mattana “Biz kaliteyi miktarın önünde tutuyoruz. Cannonau, diğer kırmızı şaraplara göre iki ila üç kat daha fazla flavonoid içeriyor. Bu da güçlü bir antioksidan kaynağı olduğu anlamına geliyor” diye konuştu.

Mattana ayrıca Sardinya’da kadeh kaldırırken kullanılan ifadeyi de paylaştı: “A chent’annos” yani “100 yaşına”

“Basit tutun ve sürecin keyfini çıkarın”

Sardinyalılar gibi uzun ve sağlıklı yaşamak isteyenlere tavsiyelerde bulunan Mattana, insanların kendi konfor alanlarının dışına çıkması gerektiğini söyledi.

“Yeni tarifler deneyin, yeni mutfaklar keşfedin. Sevdiğiniz malzemelerle farklı şeyler yapın,” diyen şef, İtalya’da yaygın olan “Kilometre 0” anlayışını da önerdi. Bu yaklaşım, ürünlerin mümkün olduğunca yakın bölgelerden temin edilmesini ifade ediyor.

Mattana “Yerel pazarlara gidin, mevsim ürünlerine bakın, heyecan duyun. Kasapla konuşun, balıkçıdan öneri alın” ifadelerini kullandı.

Mattana, son olarak sadeliğin önemine vurgu yaptı:

“Her şeyi basit tutun. Mevsiminde ve uzun yol kat etmeden size ulaşan ürünleri kullanırsanız zaten kazanırsınız. Çünkü hem daha lezzetli hem de daha sağlıklı olurlar. Bunları bir araya getirip sofraya insanları davet edin, eğlenin, hata yapın… Sürecin kendisinden de sonuç kadar keyif alabilirsiniz”

Nazilli İlçe Sağlık Müdürlüğü görevlileri tarafından Nazilli İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi’nde düzenlenen bahar şenliklerinde 'Cilt Kanseri ve Sigaranın Zararları' konulu stant açıldı. Etkinlik kapsamında öğrencilere cilt kanseri, sigaranın zararları ve sağlıklı beslenme konularında bilgilendirme yapıldı. Nazilli İlçe Sağlık Müdürü Dr. Şule Akbaş’ın da ziyaret ettiği stantta gençlere çeşitli broşürler dağıtılarak sağlıklı yaşam konusunda farkındalık oluşturuldu. Sağlık görevlileri tarafından öğrencilere güneşin zararlı etkilerinden korunma yöntemleri, sigaranın insan sağlığı üzerindeki olumsuz etkileri ve dengeli beslenmenin önemi anlatıldı. Gerçekleştirilen çalışmalar kapsamında gençlerde sağlıklı yaşam bilincinin artırılmasına katkı sağlamasının hedeflendiği belirtilirken, standa öğrencilerin yoğun ilgi de yoğun oldu.

Yaşlanmayla bağlantılı etkiler görüldü

Araştırmada, Menin seviyesinin düşürüldüğü genç farelerde hafıza problemleri, denge kaybı, kemik yoğunluğunda azalma ve daha kısa yaşam süresi gibi yaşlanmayla ilişkilendirilen belirtilerin ortaya çıktığı belirtildi.

Bilim insanları ayrıca Menin seviyesinin azalmasıyla birlikte D-serin adlı amino asidin de düştüğünü tespit etti. D-serinin öğrenme ve hafızayla bağlantılı sinir iletişiminde önemli rol oynadığı ifade edildi.

Araştırmacılar, D-serinin doğal olarak soya fasulyesi, yumurta, balık ve kuruyemiş gibi gıdalarda bulunduğunu belirtti.

Takviye verilen farelerde hafıza gelişti

Bilim insanları, yaşlı farelerin beynine yeniden Menin proteini verilmesinin ardından öğrenme, hafıza ve denge becerilerinde dikkat çekici iyileşmeler gözlemledi.

Araştırmada ayrıca yalnızca D-serin takviyesi verilen yaşlı farelerde de bilişsel performansın arttığı ancak fiziksel yaşlanma belirtilerinde aynı etkinin görülmediği aktarıldı.

Uzmanlar, bulguların insanlar üzerinde henüz doğrulanmadığını ve çalışmanın yalnızca fareler üzerinde yapıldığını vurguladı.

Bununla birlikte araştırmacılar, beynin yaşlanma sürecini düşündüğümüzden daha aktif şekilde yönetebileceğine dair bulguların giderek güçlendiğini belirtiyor.

Bu popülerliğin nedenlerinden biri de matchanın sağlıklı olduğuna dair iddialar. Peki bu topraksı, kimi için vazgeçilmez kimi için zorlayıcı olan bu içeceğin gerçekten sağlığa faydası var mı?

Bağırsak sağlığı için iyi mi?

Matcha, gölgede yetiştirilen yeşil çay yapraklarının toz haline getirilmesiyle elde edildiği için normal yeşil çayla pek çok ortak özelliğe sahip.

King's College London'da diyetisyen ve mikrobiyom bilimci Dr Emily Leeming, "Kahve ve çay, matcha dahil, polifenoller açısından zengin" diyor.

"Polifenoller ve matcha ve kahve gibi içeceklerde bulunan çok az miktardaki lif, iyi bakterileri besledikleri için bağırsak sağlığına faydalı olabilir."

Bazı küçük ölçekli çalışmalar, her gün tüketildiğinde matchanın faydalı bağırsak bakterilerinin çeşitliliğini artırabileceğini bulmuş olsa da, bu içeceğe özel araştırmalar sınırlı.

Kalbe iyi geliyor mu?

Matchada yüksek miktarda bulunan polifenol türlerinden biri kateşinler.

Leeming, "Kateşinler potansiyel antioksidan ve iltihap önleyici etkilere sahip ve bunun özellikle daha yüksek risk profiline sahip kişilerde tansiyonu ve kolesterolü düşürebileceğine dair bazı kanıtlar var" diyor.

Bu, kalp sağlığı konusunda endişe duyanlar için iyi bir haber olabilir, ancak diyetisyen ve Britanya Diyetetik Derneği sözcüsü Bahee Van de Bor daha ucuz bir alternatif sunuyor:

"Yeşil çayı tercih etmemeniz için bir neden yok; çünkü kardiyovasküler sağlıkla bağlantısını gösteren kanıtlar matchaya kıyasla çok daha geniş."

Matcha enerji verir mi?

Matcha çayı yapraklarının gölgede yetiştirilmesinin nedeni, bitkideki bazı bileşenlerin daha yoğun hale gelmesi içindir.

Bu durum ve yaprakların yalnızca demlenmek yerine doğrudan tüketilmesi, normal yeşil çaya göre potansiyel olarak daha fazla besinsel özellik içerdiği anlamına gelir.

Bunlar arasında matchanın daha yüksek dozda L theanin içerdiği düşünülüyor.

Anglia Ruskin Üniversitesi'nde beslenme fizyolojisi profesörü olan Prof Justin Roberts, "Kafein ve L theanin kombinasyonu birbirini dengeliyor gibi görünüyor" diyor ve ekliyor:

"Bu sayede kafeinin uyarıcı etkisini alırken L theaninin rahatlatıcı etkisini de elde ediyorsunuz. Bazı kişilerin matcha içtiklerinde daha uzun süre odaklandıklarını söylemesinin nedeni bu olabilir.

"Ayrıca biliş, uyanıklık ve stresin azalması üzerinde olumlu etkiler olabileceğini gösteren çalışmalar da var."

Ancak herkesin kafeine tepkisi farklı olabilir. Ve matchadan alınan kafein miktarı kullanılan toz miktarına bağlıdır.

Van de Bor, yaklaşık bir çay kaşığı (1–2 g) matchada 35 ila 70 miligram kafein bulunduğunu belirtiyor.

Bir fincan kahvede yaklaşık 80 ila 100 miligram kafein var; bu da dolu bir çay kaşığı (yaklaşık 4 g) matcha kullanıldığında daha fazla kafein alabileceğiniz anlamına geliyor.

Matcha abartılıyor mu?

Leeming'e göre, "Matcha hakkındaki pek çok iddia pazarlama yoluyla abartılıyor".

Onun 'süper gıda' olarak tanımlanmasına karşı temkinli olunması gerektiğini belirtiyor; çünkü bu gerçek bir olgu değil.

Ayrıca matcha hakkındaki birçok iddianın genel olarak çay ve kahve ya da hepsinde bulunan faydalı bileşenler üzerine yapılan araştırmalardan geldiğini hatırlamak önemli.

Matcha ile ilgili daha iddialı sağlık söylemlerinden bazıları (özellikle internet ortamında) kan şekeri kontrolü ve insülin duyarlılığıyla ilgili.

Van de Bor, bu iddiaların çoğunlukla hayvan çalışmalarına dayandığını, insanlara odaklanan araştırmaların ise çok sınırlı olduğunu belirterek temkinli olunması gerektiğini söylüyor.

İyi bir matcha nasıl seçilir?

Matcha ambalajlarında sık sık "seremonial grade" etiketi görülür. Bu, tozun daha az acı olan daha genç yapraklardan elde edildiği anlamına gelir.

Van de Bor, pestisitlere ve diğer katkılara maruz kalmayı azaltmak için organik matcha tercih edilebileceğini söylüyor. Ancak matchanın zaten ucuz olmadığını hatırlatarak şunu ekliyor:

"Matchayı bir süper gıda olduğunu duyduğunuz için içiyorsanız, aslında paranızı beslenmenizin geri kalanına yatırmanız ve tek bir gıdaya aşırı odaklanmamaya dikkat etmeniz daha iyi olabilir."

Ayrıca daha fazla tüketmenin mutlaka daha iyi olmadığına dikkat çekiyor.

"Özellikle takviye formunda olan yeşil çay özlerine dikkat edin; çünkü bunlar nadir de olsa karaciğer hasarı vakalarıyla ilişkilendirilmiştir.

"Takviyeler genellikle matchaya kıyasla çok daha yüksek miktarda yeşil çay içerir."

Matcha fiyatına değer mi?

Sonuç olarak, matcha bazı faydalı etkiler sağlayabilir ancak benzer faydaları başka içeceklerden de elde etmek mümkün.

Örneğin siyah çay ve yerba mate çayı da antioksidan özelliklere sahiptir.

Leeming, kakaonun da polifenoller açısından zengin olduğunu ve az miktarda kafein içerdiğini söylüyor.

Bu nedenle topraksı tadını sevmiyorsanız ya da bir fincan için yüksek bir ücret ödemek istemiyorsanız, bir şey kaçırdığınızı düşünmenize gerek yok.

Orijinali İngilizce olan bu makalenin çevirisinde yapay zekadan yararlandık. Yayınlanmadan önce çeviriyi bir BBC gazetecisi kontrol etti. Yapay zekayı nasıl kullandığımız hakkında daha fazla bilgi burada.

Aksoy, hastanede görev yapan personeller hakkında herhangi bir açığa alma işlemi uygulanmadığını vurgulayarak, sürecin bir şikâyet üzerine başlatılan soruşturma kapsamında yürütüldüğünü ifade etti. Personellerin görevlerine devam ettiğini belirten Aksoy, soruşturmanın sürdüğünü kaydetti.

Açıklamasında iddialara ilişkin bilgi veren Aksoy, “Bugün bazı yerel yayın organlarında Atatürk Devlet Hastanesinde 2 güvenlik personellerin açığa alındığı ile ilgili yapılan haberlerin gerçeği yansıtmadığı, yapılan bir şikayet üzerine soruşturma açıldığı, bahse konu personellerin çalışmaya devam ettiği ve soruşturmanın sonucunun beklendiğini belirtmek istiyorum” dedi.

Aksoy ayrıca, süreçte bir kişinin iş akdinin feshedildiğini, altı personele ise iki ila üç yevmiye para cezası verildiğini bildirdi.

ASYA ÜLKELERİ İLK SIRADA

Dünya Nüfus İncelemesi'ne göre en yüksk IQ ortalamasına sahip ülkeler 107 ile Çin, Tayvan, Hong Kong ve Makao (Çin özel idari bölgesi). Bunları 106 ile Güney Koe ve Japonya takip ediyor.

1,3 MİLYON KATILIMCIYLA YAPILDI

Uluslararası IQ Testi (IIT) sonuçları, dünya çapında 1,3 milyondan fazla katılımcıya dayanıyor ve bugüne kadar yapılan en kapsamlı küresel karşılaştırmalardan birini sunuyor.

Araştırmacılar Richarda Lynn ve David Becker tarafından yapılan daha önceki çalışmalar da Doğu Asya'yı ön plana çıkarmıştı.

SİNGAPUR MATEMATİKTE ÖNE ÇIKMIŞTI

Greek Reporter'a göre eğitim performansı verileri bu bulguları destekliyor.

2022 OECD Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı (PISA), Singapur'u, matematik, fen bilimleri ve okuma alanlarında üstün başarı gösteren öğrencileriyle genel sıralamada birinci gösterdi.

Hakkâri’de Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü’nde görev yapan bir psikoloğun bıçaklı saldırı sonucu ağır yaralanmasını hatırlatan Doğan, yaşanan olayın saha güvenliği konusundaki riskleri ortaya koyduğunu belirtti. Doğan, “Sosyal devlet anlayışı açısından önemli ve gerekli gördüğümüz bu çalışmaların; açık, bağlayıcı ve koruyucu bir mevzuat altyapısı oluşturulmadan, risk analizleri tamamlanmadan ve çalışanların güvenliği sağlanmadan yürütülmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etmiştik” dedi.

Hakkâri’de yaşanan saldırıya ilişkin bilgi veren Doğan, “Şiddet uyguladığı ve psikiyatrik rahatsızlığı bulunduğu ifade edilen şahıs, kuruma gelerek görevli psikolog arkadaşımıza bıçaklı saldırıda bulunmuştur” ifadelerini kullandı.

Saldırıya uğrayan personele geçmiş olsun dileklerini ileten Doğan, “Psikolog çalışma arkadaşımıza acil şifalar diliyor, ailesine ve tüm çalışma arkadaşlarına geçmiş olsun dileklerimizi iletiyoruz” diye konuştu.

Olayın münferit olarak değerlendirilemeyeceğini vurgulayan Doğan, sosyal hizmet çalışanlarının yüksek risk altında görev yaptığını ifade etti. Doğan, “Çalışanın güvenliği sağlanmadan hiçbir saha çalışması sürdürülemez. Sosyal Risk Haritası gibi hassas çalışmalar; yasal dayanak, güvenlik prosedürleri ve kolluk kuvvetleri koordinasyonu sağlanarak yürütülmelidir” dedi.

Yetkililere çağrıda bulunan Doğan, çalışanların can güvenliğini esas alan yasal düzenlemelerin ivedilikle hayata geçirilmesini istedi.

Açıklamada, “Ülkemizde henüz pozitif vaka tespit edilmemiştir. Vatandaşlarımızın yalnızca resmî makamlar tarafından yapılan açıklamaları dikkate almaları, kamuoyunda dolaşıma giren doğrulanmamış bilgilere karşı dikkatli olmaları önem arz etmektedir” ifadelerine yer verildi.

Bakanlığın, halk sağlığını tehdit edebilecek bulaşıcı hastalıklara karşı tarama, önleme, kontrol ve izleme çalışmalarını ilgili birimlerle kesintisiz sürdürdüğü kaydedildi.

Son günlerde Arjantin’den hareket eden bir gemide görülen ve ölümle sonuçlanan hantavirüs vakalarının ardından dünya genelinde virüse ilişkin endişeler yeniden gündeme gelmişti.

Kemirgenlerden bulaşıyor

Hantavirüsün çoğunlukla kemirgenlerden bulaştığı belirtiliyor. Virüsün, kemirgenlerin kurumuş dışkı, idrar ve salyalarının karıştığı havanın solunmasıyla, bazı durumlarda ise kemirgen ısırığı ya da tırmalamasıyla insanlara geçtiği ifade ediliyor.

Ateş, yorgunluk ve kas ağrısı gibi belirtilerle ortaya çıkabilen hantavirüsün, ileri vakalarda solunum yetmezliği, iç kanama ve böbrek yetmezliğine yol açabildiği bildiriliyor.