İKİ GEMİYE ATEŞ AÇILDI

Gündeme bomba gibi düşen bu gelişme sonrası bölgede tansiyon yeniden yükseldi. İngiliz basını, İran hücum botlarının Hürmüz'den geçmeye çalışan bir petrol tankerine ve kargo gemisine ateş açtığını duyurdu. Tanker mürettebatının güvende olduğu belirtildi.

"ABD TAAHHÜTLERİNE BAĞLI KALMADI"

İran Silahlı Kuvvetleri'nin savaşı yürüten birimi Hatemül Enbiya Merkez Karargahı, Hürmüz Boğazı’na ilişkin yayınladığı bildiride, İran’ın müzakerelerde varılan uzlaşma doğrultusunda iyi niyet olarak sınırlı sayıda sivil geminin kontrollü geçişine onay verdiğini ancak ABD’nin "geçmiş dönemlerde olduğu gibi" taahhütlerine bağlı kalmayarak deniz ablukasını sürdürdüğü belirtildi. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın yeniden kapatıldığı ve Boğaz'ın İran Silahlı Kuvvetleri tarafından sıkı şekilde kontrol edileceği kaydedildi.

Ayrıca bildiride, ABD’nin, İran’a gelen ve İran’dan giden gemilerin serbest dolaşımına izin verene kadar Hürmüz Boğazı’ndaki sıkı kontrolün devam edeceği vurgulandı.

HAMANEY: DONANMAMIZ HAZIR

Hürmüz'de abluka krizi tırmanırken, İran'ın dini lideri Mücteba Hamaney yeni bir açıklama yayımladı. Hamaney, açıklamada "Donanmamız düşmanlarımıza yeni ve acı yenilgiler yaşatmaya hazır" ifadesini kullandı.

Açıklamada, daha önce iyi niyet göstergesi olarak sınırlı sayıda geminin geçişine izin verildiği ancak ABD’nin “korsanlık faaliyetlerini sürdürmesi” nedeniyle bu uygulamanın sonlandırıldığı ifade edildi.

İran Hatemü’l-Enbiya Karargahı Sözcüsü İbrahim Zülfikari de yaptığı açıklamada, “Amerikalılar taahhütlerini defalarca ihlal etti. Bu nedenle Hürmüz Boğazı’nın kontrolü yeniden eski duruma döndürülmüştür.” ifadelerini kullandı.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, daha önce yaptığı açıklamada boğazın ticari geçişe açıldığını duyurmuş, ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın “anlaşma sağlanana kadar abluka devam edecek” yönündeki açıklamasının ardından bölgede yeni bir gerilim yaşanmıştı.

Dün açılma kararının ardından gemi takip sistemlerinde boğaz girişinde yoğun tanker ve kargo trafiği gözlemlenirken, yeni kararla birlikte geçişlerin yeniden askıya alındığı bildirildi.

Dünya petrol taşımacılığının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmelerin küresel enerji piyasalarını da etkilediği, petrol fiyatlarında dalgalanma yaşandığı belirtildi.

Arakçi, paylaşımında, “Lübnan’daki ateşkes doğrultusunda, İran İslam Cumhuriyeti Limanlar ve Denizcilik Örgütü tarafından daha önce duyurulan koordineli güzergah üzerinden, ateşkesin kalan süresi boyunca tüm ticari gemilerin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine tamamen izin verilmiştir.” ifadelerini kullandı.

Açıklamada, kararın yalnızca ateşkes süresiyle sınırlı olduğu vurgulandı.

Ayrıntılar geliyor...

Metni okumaya devam ederken rahatsızlığını gizlemeyen Trump, “Bunu kim yazdı Tanrı aşkına!” diyerek konuşmayı hazırlayan ekibe tepki gösterdi.

Söz konusu anlar sosyal medyada kısa sürede gündem olurken, görüntüler çok sayıda kullanıcı tarafından paylaşıldı. Paylaşımlarda Trump’ın konuşma tarzı ve metin dışına çıkma eğilimine ilişkin farklı yorumlar yapıldı.

“Kalıcı barış için kritik fırsat”

Trump, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Aoun ve İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile görüştüğünü belirterek, anlaşmanın bölgede kalıcı barış için önemli bir adım olduğunu ifade etti.

Trump açıklamasında, “Bu iki lider, ülkeleri arasında barışı sağlamak amacıyla bugün saat 17.00’de (TSİ 00.00) resmen 10 günlük bir ateşkes başlatma konusunda anlaştılar.” dedi.

ABD’li yetkililerin sürece dahil olduğu belirtilerek, Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Başkan Yardımcısı JD Vance ve bazı üst düzey isimlerin görüşmelerde görev aldığı aktarıldı. Trump ayrıca, daha önce farklı bölgelerde diplomatik çözümler sağladığını savunarak, bunun “onuncu çözüm süreci” olacağını ifade etti.

Lübnan’dan memnuniyet açıklaması

Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, ateşkes kararını memnuniyetle karşıladıklarını belirtti. Salam, anlaşmanın savaşın başlangıcından bu yana yürütülen diplomatik çabaların sonucu olduğunu ifade ederek, uluslararası arabuluculara teşekkür etti.

Netanyahu: “Trump’ın isteğine uyuldu”

İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise kısa açıklamasında, “Trump Lübnan’da ateşkes istedi ve ben de buna uydum.” ifadelerini kullandı.

Çatışmalarda bilanço

İsrail’in 2 Mart’tan bu yana Lübnan’a yönelik saldırılarında binlerce kişinin hayatını kaybettiği, yüz binlerce kişinin ise yerinden edildiği bildirildi.

Olayın, farklı bir soruşturma kapsamında yürütülen dijital incelemeler sırasında ortaya çıktığı belirtildi.

Yapılan incelemelerde, söz konusu görsellerin mesleki etik kuralları ve profesyonellik standartlarını ihlal ettiği değerlendirilirken, Staves’in daha önce farklı bir konuda yazılı uyarı aldığı da kaydedildi. Disiplin kurulunda yapılan değerlendirmede, memurun davranışlarının “ağır kusurlu davranış” kapsamında olduğu hükmüne varıldı.

Polis Teşkilatı tarafından yapılan açıklamada, kamu görevlilerinin teşkilat itibarını zedeleyecek nitelikteki eylemlerine izin verilmeyeceği vurgulanarak, Staves’in görevinden ihraç edildiği bildirildi. Olayla ilgili soruşturmanın tamamlandığı ifade edildi.

Haberde, sürece ilişkin görüşlerine yer verilen bir Amerikalı yetkilinin, iki ülke arasında temasların sürdüğünü ve belirli ölçüde ilerleme kaydedildiğini söylediği aktarıldı.

CNN: İKİNCİ GÖRÜŞME DEĞERLENDİRİLİYOR

ABD merkezli CNN International da ABD’li yetkililerin İran ile ikinci bir görüşme yapılması ihtimalini değerlendirdiğini yazdı.

Haberde, olası ikinci tur müzakerelerin arabulucular aracılığıyla yürütülen temaslardaki ilerlemeye bağlı olacağı ifade edildi.

SÜREÇ TEMASLARA BAĞLI

Taraflar arasında yürütülen olası diplomatik sürecin, arabulucuların temaslarında sağlanacak gelişmelere göre şekilleneceği belirtiliyor.

Görüşmelerin ardından ABD, Hürmüz Boğazı’na yönelik abluka uygulanacağını açıkladı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından yapılan açıklamada, TSİ 17.00 itibarıyla İran limanlarına giriş ve çıkış yapan tüm deniz trafiğine yönelik abluka uygulamasının başlayacağı bildirildi.

ABD’nin kararına İran’dan tepki geldi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, müzakereler sırasında “aşırı iddialı ve sürekli değişen talepler” ile karşı karşıya kaldıklarını belirterek, “İyi niyet iyi niyeti doğurur, düşmanlık düşmanlık getirir.” ifadelerini kullandı.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ise ABD’nin dayatmacı tutumdan vazgeçmesi halinde anlaşmaya ulaşılabileceğini belirterek, müzakere heyetine teşekkür etti. İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf da ABD’nin tehditlerinin İran halkı üzerinde etkili olmadığını ifade etti.

İran Devrim Muhafızları tarafından yapılan açıklamada ise Hürmüz Boğazı’na yaklaşan askeri unsurların ateşkes ihlali olarak değerlendirileceği ve karşılık verileceği belirtildi.

"İstediğimiz her şeyi vererek geri döneceklerini öngörüyorum. Her şeyi istiyorum. Ellerinde hiçbir koz yok" dedi.

HÜRMÜZ BOĞAZI'NA GEMİ SEVKİYATI

İran tarafından döşenen mayınları temizlemek için ABD ve İngiltere'nin Hürmüz Boğazı'na mayın tarama gemileri sevk ettiğini açıklayan Trump, ABD Donanması'na ait iki destroyerin de dün boğazdan sorunsuz bir şekilde geçtiğini kaydetti. ABD Başkanı, daha önce yaptığı ve İran'ı masaya getirdiğini savunduğu medeniyet yok olacak söyleminin arkasında durduğunu da sözlerine ekledi.

"BİR SAATTE YERLE BİR EDERİM"

Olası askeri hedeflerden bahseden Trump, İran'ı enerji altyapısı üzerinden tehdit etti. Trump, "İran'ı bir günde yerle bir edebilirim. Bir saatte tüm enerji tesislerini, elektrik santrallerini ve köprülerini yok edebilirim" ifadelerini kullandı.

Bu altyapıların yeniden inşasının 10 yıl süreceğini iddia etti.

"GERİYE KALAN TEK ŞEY SULARI"

İran'ın askeri gücünün büyük ölçüde yok edildiğini savunan Trump, geriye sadece su tesislerinin kaldığını belirtti. Desalinasyon (su arıtma) tesisleri ve elektrik şebekesinin muhtemel hedefler arasında olduğunu kaydeden Trump, İran'ın elindeki füze üretim tesislerinin tamamının yerini bildiklerini söyledi.

“100 BİN ASKER GÖNDERMEYE HAZIRIZ”

Kainerugaba, Uganda ordusunun İsrail’e destek vermeye hazır olduğunu belirterek, “100 bin Uganda askerini İsrail’de seferber etmeye hazırım. Efendimiz Hz. İsa’nın toprakları olan Kutsal Toprakları korumak için bu adımı atmaya varız” ifadelerini kullandı.

TÜRKİYE’Yİ HEDEF ALDI

Açıklamalarında Türkiye’yi de hedef alan Kainerugaba, Ankara’yı “asıl sorun” olarak nitelendirdi. Türkiye ile yaşanan gerilime ilişkin detay vermeyen Kainerugaba, sert ifadeler kullandı.

“30 GÜN İÇİNDE İLİŞKİLERİ KESERİZ”

Ugandalı general, Türkiye ile diplomatik ilişkilerin kesilebileceğini öne sürerek, “Onların kendilerini toparlamasını bekledik. Eğer sorunlarımızı ele almazlarsa, önümüzdeki 30 gün içinde Türkiye ile tüm diplomatik ilişkileri sonlandıracağız” dedi.

1 MİLYAR DOLAR TALEBİ

Kainerugaba, Türkiye ile olası bir görüşme süreci için mali talepte de bulunarak, “Daha konuşmaya bile başlamadan önce Türkiye’den minimum 1 milyar dolar talep ediyoruz” ifadelerini kullandı.

ABD ile İsrail’in İran’a yönelik 28 Şubat’ta başlattığı saldırılar ve İran’ın misillemeleriyle devam eden çatışma sürecinin ardından taraflar, İslamabad’daki görüşmelerle süreci müzakere masasına taşıdı.

İran’ın 71 kişilik heyeti gece saatlerinde kente ulaşırken, ABD heyetinin de sabah saatlerinde İslamabad’a geldiği bildirildi. Görüşmelerin Türkiye saatiyle 13.00’te başlamasının planlandığı, temasların Şerif’in konutu dahil olmak üzere belirlenen birkaç noktada yürütüleceği öğrenildi. ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelere Başkan Yardımcısı JD Vance’in liderlik edeceğini açıklarken, heyette Jared Kushner ve Steve Witkoff’un da yer aldığı belirtildi. İran heyetine ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf başkanlık ediyor. Resmi bir takvim açıklanmazken, müzakerelerin günler sürebileceği ifade ediliyor.

Zirvenin en kritik başlıkları arasında Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve İran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin sınırlandırılması yer alıyor. ABD tarafı boğazın açık tutulmasını küresel enerji güvenliği açısından kritik görürken, İran tarafı ise yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasını gündeme getiriyor. Taraflar arasında yürütülen temasların, bölgedeki gerilimin azaltılması açısından kritik bir eşik olarak değerlendirildiği belirtiliyor.

Lübnan Sağlık Bakanı Rakan Nassereddine, saldırılarda yüzlerce kişinin hayatını kaybettiğini veya yaralandığını açıkladı. Başkent Beyrut’ta özellikle yoğunluk yaşanan mahallelerde kurtarma ve sağlık ekiplerinin çalışmalarına öncelik verilmesi çağrısı yapıldı. Lübnan Başbakanı Nawaf Salam, ülkenin müttefiklerinden saldırıları durdurmak için uluslararası destek talep ederken, Cumhurbaşkanı Joseph Aoun, İsrail’i ateşkes taahhütlerini ihlal etmekle suçladı ve uluslararası toplumu harekete geçmeye çağırdı.

ABD ve İran arasında 28 Şubat’ta başlayan gerilimin ardından, ABD Başkanı Donald Trump 8 Nisan’da Hürmüz Boğazı’nın açılması şartıyla iki haftalık geçici ateşkesi kabul ettiklerini duyurdu. İran ise nihai müzakerelerin en fazla 15 gün içinde sonuçlandırılmasını hedeflediklerini açıkladı. İsrail yönetimi ise ateşkesi desteklediğini belirterek Lübnan’a yönelik saldırılarını sürdürdü.

White-Cain, konuşmasını diriliş ve zafer benzetmesiyle sürdürerek, “Üçüncü günde dirildi, kötülüğü yendi, ölümü, cehennemi ve mezarı fethetti. Ve onun dirilişi sayesinde hepimiz yükselebileceğimizi biliyoruz. Efendim, onun zaferi sayesinde siz de yaptığınız her işte galip geleceksiniz” ifadelerini kullandı.

Sosyal medyada paylaşım hızla yayıldı, kullanıcılar White-Cain’in sözlerini “delilik” ve “küfür” olarak nitelendirerek eleştiri yağmuruna tuttu.

Trump açıklamasında, "Bir ay önce operasyonu başlattık. Son bir haftada ezici zaferler kazandık. İran'ın donanması, hava kuvvetleri yerle bir edildi. Savaş tarihinde düşmanlarımız hiçbir zaman bu kadar büyük bir kayıp vermedi. Düşmanlarımız kaybediyor. Askerlerimizi tebrik etmek istiyorum. Dünyada en büyük orduya sahibiz. Destansı Öfke operasyonunun neden gerekli olduğunu anlatacağım. İran'ın nükleer silaha sahip olamayacağını söylemiştim. Bu rejim 'ABD'ye ölüm' sloganları atıyordu. ABD askerlerine yönelik saldırılardan İran sorumluydu. Bu rejim kendi insanlarından 45 bin kişiyi öldürdü protesto ettikleri için

"İRAN'I VURMASAK ORTA DOĞU VE İSRAİL OLMAYACAKTI"

İlk dönemimde Kasım Süleymani'nin öldürülmesi talimatını vermiştim. Eğer o yaşasaydı İran daha güçlü konumda olabilirdi. Obama'nın yaptığı nükleer anlaşmayı da iptal ettim. İran'a giden nakit paralardan bahsediyorum. İran'la yapılan bu anlaşma büyük bir nükleer silah cephaneliğiyle sonuçlanacaktı. Orta Doğu ve İsrail olmayacaktı. Bunu bozmaktan gurur duydum.

"REJİM ANLAŞMAYI REDDETTİ"

İlk tercihim her zaman diplomasi ama rejim anlaşmaları reddedip nükleer silahların peşinden gitti ve saldırı emrini verdim haziran ayında. Bombardıman uçakları harika şekilde nükleer tesisleri yok etti. Rejim ise nükleer çalışmalarından vazgeçmedi. En uzun menzilde füze geliştirmeye çalışacaklardı. Nükleer silaha ulaşmak üzereydiler.

"HEDEFLERİMİZE ULAŞMAK ÜZEREYİZ"

Operasyonlar İran'ı askeri olarak zayıflattı, bölgedeki vekil güçleri de zayıflattı. Bu hedeflere ulaşmak, tamamlamak üzereyiz. 13 askerimiz hayatını kaybetti. Onları onurlandırmamız gerekiyor misyonu tamamlamak için. Bu işi hızlı biçimde tamamlayacağız. Orta Doğu'daki müttefiklerimize teşekkür ediyorum. Onların zarar görmesine izin vermeyeceğiz.

"SUUDİ ARABİSTAN VE RUSYA'NIN BİRLEŞİMİNDEN DAHA FAZLA PETROL ÜRETİYORUZ"

Benzin ve doğal gaz fiyatlarındaki artış geçici bir durum. Kısa sürede sona erecek. ABD ekonomik olarak en güçlü durumunda. Çok büyük zarar görmüş bir ülke devraldık ve dünyadaki en güçlü ülke olduk. Petrol ve doğal gaz çabalarımız sebebiyle şu anda dünyada 1 numaralı petrol ve gaz üreticisiyiz. Suudi Arabistan ve Rusya'nın birleşiminden daha fazla petrol üretiyoruz. Bizim gibi başka bir ülke daha yok dünyada.

"ABD'NİN HÜRMÜZ'E İHTİYACI YOK"

ABD Hürmüz'den petrol almıyor, buna da ihtiyacımız yok. Dünyadaki ülkeler Hürmüz'den petrol alıyorlarsa bunu onlar yapmalılar, onlar liderlik etmeliler. ABD'den petrol alsınlar. İkinci olarak Hürmüz Boğazı'na gidin, alın ve kendiniz için kullanın. İran'ın kafası kesilmiş durumda şu anda. Petrolü satmak isteyecekler, çünkü ellerinde sadece bu var.

"2-3 HAFTA İÇİNDE SERT VURACAĞIZ"

Bütün Amerika'nın askeri hedeflerini kısa zamanda tamamlayacağız. Önümüzdeki 2-3 hafta içerisinde onları sert şekilde vuracağız ve onları taş devrine götüreceğiz. Petrol altyapısını şimdilik vurmadık ama vurabiliriz. Radar sistemleri yok edilmiş durumda.

"İRAN ARTIK TEHDİT DEĞİL"

İran artık tehdit değil, bu çocuklarımız için bir yatırım. ABD daha güvenli, daha güçlü olacak."

ABD Jeolojik Araştırmalar Kurumundan yapılan açıklamaya göre, merkez üssü Kuzey Maluku Adası'nın Ternate şehrinin 126 kilometre kuzeybatı açığı olan sarsıntı kaydedildi.

ADALARDA BÜYÜK YIKIM YAŞANDI

Yerin 35 kilometre derinliğinde meydana gelen 7,4 büyüklüğündeki deprem çevredeki adalarda yıkıma yol açtı.

TSUNAMİ UYARISI KALDIRILDI

Depremin ardından yayımlanan tsunami uyarısı daha sonra kaldırıldı. Depremde henüz can kaybı bildirilmezken, ölü ve yaralıların olabileceğinden endişe ediliyor.

İran’ın bu hamlesi sonrası arz ve sevkiyatta ciddi aksaklıklar yaşandı. Kısa süre içinde birçok ülkede akaryakıt fiyatlarına artış yansırken, ABD Başkanı Donald Trump Hürmüz Boğazı’nın açılması için NATO’dan yardım çağrısında bulundu, ancak somut bir adım atılmadı.

İran Parlamentosu’nun onayladığı yasa ile Boğaz’dan geçen gemilerden ücret alınması kararlaştırıldı. İran yetkilileri, Hürmüz Boğazı’nın sadece ABD ve İsrail’in müttefik gemilerine kapalı olduğunu, diğer gemiler için açık olduğunu duyurdu. Yasaklı gemilerin geçme girişiminde ise güç kullanılacağı belirtildi.

Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim ve Boğaz’daki sevkiyat aksaklıkları, küresel gübre tedarik zincirini de etkiledi. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), gelişmelerin dünya gıda güvenliği açısından “sistematik bir şok” oluşturabileceğini açıkladı.

ABD Başkanı Donald Trump ise olası Boğaz kapanma senaryosuna sert tepki göstererek, enerji akışının engellenmesi durumunda petrol altyapısına yönelik yeni saldırılar düzenleyebileceklerini ifade etmişti.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının devam etmesi nedeniyle Irak hava sahası uçuşlara kapatıldı. Irak Sivil Havacılık Kurumu, kararın 31 Mart Salı günü saat 12.00’ye kadar geçerli olacağını açıkladı.

Saldırının, ABD-İsrail ve İran arasındaki çatışmaların 29. gününde gelmesi, bölgedeki endişeleri artırdı.

Söz konusu açıklamalar sosyal medyada geniş yankı uyandırırken, birçok kullanıcı iddiaların biyolojik açıdan mümkün olmadığını belirterek tepki gösterdi. Bazı kullanıcılar ise açıklamaların yalnızca dikkat çekme ve izlenme amacı taşıdığını savundu. Tartışmalara rağmen Bonnie Blue’nun provokatif paylaşımlarla dijital platformlarda gündem oluşturmaya devam ettiği görüldü.

Noelia Castillo’nun son anlarında annesi Yolanda Ramos, babası Geronimo Castillo, kardeşleri ve anneannesi yanında bulundu. Annesi, karara karşı olmasına rağmen, “Karşıyım ama izin verdiği sürece son ana kadar yanında olacağım” ifadelerini kullandı.

TALEBİ ONAYLANDI

Genç kadının babası ise muhafazakâr Hristiyan Avukatlar grubunun desteğiyle ötenazi kararını engellemek için uzun süre hukuki girişimlerde bulundu. Ancak mahkeme, Castillo’nun karar verme yetisinin tam olduğuna hükmederek ötenazi talebini onayladı.

Castillo’nun yaşamı, 2022 yılında devlet korumasındaki bir merkezde üç kişinin gerçekleştirdiği toplu cinsel saldırı sonrası tamamen değişti. Yaşadığı travmanın ardından intihar girişiminde bulunan genç kadın, belden aşağısı felç kalarak kronik ağrılarla yaşamını sürdürmek zorunda kaldı.

HAYATINI SONLANDIRMA HAKKİNİ KULLANDI

İspanya’da 2021’de yürürlüğe giren ötenazi yasası kapsamında Castillo’nun durumu “ciddi, kronik ve engelleyici” olarak değerlendirildi ve genç kadın, uzun süren fiziksel ve psikolojik acılarını sonlandırmak için kendi isteğiyle hayatına son verme hakkını kullandı.